ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ Crude Oil ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ Brent Crude ਲਗਭਗ **$89** ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਇਰਾਨ 'ਤੇ ਲਾਈਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਰਾਹਤ ਦੀ ਖਬਰ ਹੈ।
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਹਫਤਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਤੇਜ਼ੀ 'ਤੇ ਬਰੇਕ ਲੱਗ ਗਈ ਹੈ। Brent Crude ਫਿਊਚਰਜ਼ ਘਟ ਕੇ $89 ਅਤੇ West Texas Intermediate (WTI) ਲਗਭਗ $83 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ 'ਤੇ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਬੈਂਚਮਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ 4% ਤੋਂ 5% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੀਮਤਾਂ ਕਿਉਂ ਘਟ ਰਹੀਆਂ ਹਨ?
ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ (Geopolitical) ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਰਾਨ 'ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਮਾਰਕੀਟ ਇਸ ਨੂੰ ਫਿਲਹਾਲ ਸਿਰਫ ਆਰਥਿਕ ਕਦਮ ਮੰਨ ਰਹੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਰੁਕਾਵਟ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਹਫਤਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ 80% ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਲ ਦੀ ਲੋੜ ਦਰਾਮਦ (Import) ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਘਟਣਾ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਚੰਗਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੰਪੋਰਟ ਬਿੱਲ ਘਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
- OMCs (Indian Oil, BPCL, HPCL): ਇਹਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਤੇਲ ਸਸਤਾ ਹੋਣਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘਟਦੀ ਹੈ।
- Upstream Companies (ONGC, Oil India): ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਘੱਟ ਕੀਮਤਾਂ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਘਟਦਾ ਹੈ।
ਜੋਖਮ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ
ਭਾਵੇਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹਾਰਮੁਜ਼ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਕਾਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸੁਚੇਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।