ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਤੂਫਾਨ ਕਾਰਨ Crude Oil ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। Brent Crude ਦਾ ਭਾਅ **$104** ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਰੁਕਾਵਟ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਛਾਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਵਿਗੜਦੇ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਗਲਫ ਆਫ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਤੂਫਾਨ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz) ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਟੈਂਕਰਾਂ 'ਤੇ ਮੰਡਰਾਉਂਦੇ ਖਤਰੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਖਰਚੇ 70% ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਧ ਗਏ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, Hurricane Isaias ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉੱਥੋਂ ਦੀ 70% ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤੇਲ ਦਰਾਮਦ (Import) ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਨਾਲ:
- Indian Rupee: ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧੇਗਾ।
- Inflation: ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ।
- Profit Margins: ਆਇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਘਟ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੇਕਰ ਉਹ ਵਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਗਾਹਕਾਂ 'ਤੇ ਨਾ ਪਾ ਸਕੀਆਂ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਹੁਣ G7 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਆਇਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਗੱਲਬਾਤ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ, ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਜੀਓ-ਪੋਲੀਟਿਕਲ ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ (Volatility) ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ।