ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਜੂਨ 2026 ਵਿੱਚ **51 ਟਨ** ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ **289 ਟਨ** ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੋਲੈਂਡ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਆਪਣੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਧਾਏ, ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ ਬਜਟ ਘਾਟੇ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਸੋਨਾ ਵੇਚਿਆ।
ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਨੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦਿੱਤੀ
ਜੂਨ 2026 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ 51 ਟਨ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਰੀਦ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਧਾਰ (Floor) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕਾਰਨ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦਾ ਕੁੱਲ ਅੰਕੜਾ 289 ਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 62% ਵੱਧ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਲਈ, ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧ ਰਹੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਵੱਡੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਤੇ ਵਿਕਰੇਤਾ
ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੋਲੈਂਡ ਅਤੇ ਚੀਨ ਅੱਗੇ ਰਹੇ। ਪੋਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪੀਪਲਜ਼ ਬੈਂਕ ਆਫ ਚਾਈਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਲੰਬਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਸੰਪਤੀ (Strategic Asset) ਵਜੋਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਰਵਾਇਤੀ ਮੁਦਰਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਈ ਜਾ ਸਕੇ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕੁਝ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਸੋਨਾ ਵੇਚਿਆ ਵੀ ਹੈ। ਰੂਸ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਨੇ 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਦੌਰਾਨ ਸੋਨਾ ਵੇਚਿਆ ਹੈ। ਰੂਸ ਲਈ, ਪੱਛਮੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ (Sanctions) ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਜਟ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਨਾ ਵੇਚਣਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਇਸ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦਾ ਸਬੰਧ ਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ (Lira) ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਵੇਚਣ ਜਾਂ ਸਵੈਪ (Swap) ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੀਰਾ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ ਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ
2026 ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਲਗਭਗ $5,598 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੋਂ ਕੀਮਤਾਂ ਘਟ ਕੇ ਜੂਨ ਤੱਕ $4,000 ਤੋਂ $4,100 ਦੀ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ (Bond Yields) ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਸਥਿਰਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਜੋਖਮ ਵੀ ਹਨ। ਵਰਲਡ ਗੋਲਡ ਕੌਂਸਲ (World Gold Council) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਅਨੁਸਾਰ, 89% ਰਿਜ਼ਰਵ ਮੈਨੇਜਰ ਅਗਲੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਜੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖਰੀਦ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪੱਛਮੀ ਗੋਲਡ ਐਕਸਚੇਂਜ-ਟਰੇਡਡ ਫੰਡਾਂ (ETFs) ਤੋਂ ਸੰਭਾਵਿਤ ਨਿਕਾਸੀ (Outflows) ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਧਾਰਨ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਮੌਜੂਦਾ ਕੀਮਤਾਂ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਲਈ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਅਪਡੇਟ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮੰਗ ETF ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਲੋਬਲ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀਆਂ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।