ਮੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਦਾ ਟੀਚਾ
Axis Direct ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ 'ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਟਮ' ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਸਾਲ 2026 ਤੱਕ Comex 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਅ $5,300-$5,500 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ MCX 'ਤੇ ₹1,70,000-₹1,85,000 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਕੀਮਤਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ $4,800 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਅਤੇ ₹1,52,000 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਹਨ, ਤੋਂ ਲਗਭਗ 10-15% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵਾਧਾ ਯਕੀਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੁੱਲਾਂਕਣ
ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ (2016-2026) ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਨੇ ਔਸਤਨ 18% ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਸਲਾਨਾ ਰਿਟਰਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਵਾਧਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਇਸ ਔਸਤ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਵੱਡੇ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੋਨਾ $4,800 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਅਤੇ ₹1,52,000 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਿਆ-ਜੁਲਿਆ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਚਾਂਦੀ (Silver) ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲੋਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਘੱਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਲੈਟੀਨਮ (Platinum) ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਸਤ ਰਫਤਾਰ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੋਈ P/E ਰੇਸ਼ਿਓ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਸਪਲਾਈ, ਡਿਮਾਂਡ ਅਤੇ ਮੈਕਰੋ ਇਕਨਾਮਿਕ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮੈਕਰੋ ਇਕਨਾਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਮੰਗ
Axis Direct ਦਾ 'ਵਿਨ-ਵਿਨ' ਆਰਥਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨਾ ਉਦੋਂ ਵੀ ਲਾਭ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ ਜੇਕਰ ਗਲੋਬਲ ਅਰਥਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸਟੈਗਫਲੇਸ਼ਨ (Stagflation) ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇ ਜਾਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਹੋਵੇ। ਸੋਨਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਟੈਗਫਲੇਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਇਨਫਲੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚਾਅ (Inflation-hedging) ਲਈ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਕੇ ਦੀ ਲਾਗਤ (opportunity cost) ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਯੂ.ਐਸ. ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਰਗੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਉਲਟਾ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ, ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਇਸਦੀ ਬੇਸਲਾਈਨ ਡਿਮਾਂਡ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ETF (Exchange Traded Funds) ਵਿੱਚ ਇਨਫਲੋ 2022 ਵਿੱਚ ₹1,500 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2025 ਵਿੱਚ ₹25,000-₹30,000 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਵੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸੇਫ-ਹੈਵਨ (safe-haven) ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਇਸ ਬਲਿਸ਼ ਆਊਟਲੁੱਕ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਈ ਕਾਰਨ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। 10-15% ਦਾ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਵਾਧਾ ਮੈਕਰੋ ਇਕਨਾਮਿਕ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦੀ ਖਾਸ ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਡਿਮਾਂਡ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਉਮੀਦ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਬੰਧ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ETF ਵਿੱਚ ਆਏ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਇਨਫਲੋ, ਭਾਵੇਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਮਾਰਕੀਟ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤਿੱਖੇ ਆਊਟਫਲੋ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। 2026 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਜਨਵਰੀ ਦੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਤੋਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਗਿਰਾਵਟ ਸੋਨੇ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਚਾਨਕ ਆਰਥਿਕ ਡਾਟਾ ਜਾਂ ਨੀਤੀ ਬਦਲਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਿਰਾਵਟਾਂ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਮੀਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲਾਭ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਮੰਗ ਸਾਰੀਆਂ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਮਾਹਰ ਰਾਏ ਅਤੇ ਸਹਿਮਤੀ
Axis Direct ਦਾ ਪੂਰਵ ਅਨੁਮਾਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ $5,300-$5,500 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ₹1,70,000-₹1,85,000 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਹੈ। ਇਹ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕੀਮਤਾਂ ਤੋਂ 10-15% ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਆਪਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਡਿਸਇਨਫਲੇਸ਼ਨਰੀ ਦਬਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
