ਏਸ਼ੀਆਈ ਤੇਲ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਟੈਂਕਰਾਂ ਦਾ ਭਾੜਾ ਵੱਧ ਕੇ **$36 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਮਾਰਜਿਨ ਨੈਗੇਟਿਵ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤੇਲ ਰਿਫਾਇਨਿੰਗ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਣਿਤ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਤੋਂ ਏਸ਼ੀਆ ਤੱਕ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ VLCC ਟੈਂਕਰਾਂ ਦਾ ਖਰਚਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੱਧਰ ਤੋਂ 5 ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹਾਰਮੁਜ਼ (Strait of Hormuz) ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਚੱਲ ਰਹੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਇਹ ਭਾੜਾ $36 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਜਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।
ਮਾਰਜਿਨ ਕਿਉਂ ਘਟੇ?
ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਕਈ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਜੋ 'ਮੀਡੀਅਮ ਸੌਰ ਕ੍ਰੂਡ' (medium sour crude) ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਮਾਰਜਿਨ ਨੈਗੇਟਿਵ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ-ਪੈਟਰੋਲ ਵਰਗੇ ਫਿਨਿਸ਼ਡ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿਚਲਾ ਫਰਕ (Spread) ਇੰਨਾ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਗਲਫ ਕੋਸਟ ਤੋਂ ਏਸ਼ੀਆ ਤੱਕ ਵੀ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਰੇਟ $37 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਕੋਲ ਸਸਤੇ ਰੂਟ ਦੀ ਕੋਈ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਬਚੀ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ?
14 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (Sensex ਅਤੇ Nifty) ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਗਈ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹੀ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀ ਮਹਿੰਗਾਈ (imported inflation) ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਫਿਊਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਬਣੇ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ (run cuts) ਕਰਨੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸੋਰਸਿੰਗ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਆਰਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।