ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦਬਦਬਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦਾ ਟੀਚਾ **2040** ਤੱਕ ਕੈਮੀਕਲ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ **$1 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ **₹3,030 ਕਰੋੜ** ਦੀ BHAVYA Rasayan ਸਕੀਮ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗੀ, ਪਰ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਵਰਗੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਕੈਮੀਕਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਤੋਂ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ 'ਚੀਨ-ਪਲੱਸ-ਵਨ' (China-plus-one) ਰਣਨੀਤੀ ਅਪਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੌਕਾ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੈਮੀਕਲ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ $250 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਸਾਈਜ਼ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਕਾਫੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਹਾਈ-ਵੈਲਿਊ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਵੱਲ ਕਦਮ
ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਆਮ ਕੈਮੀਕਲਜ਼ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ 'ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਕੈਮੀਕਲਜ਼' ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਾਈਜ਼, ਪਿਗਮੈਂਟਸ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਸਮੱਗਰੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਨਾਫਾ (Profit Margin) ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸਫਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ₹3,030 ਕਰੋੜ ਦੀ BHAVYA Rasayan ਸਕੀਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ 2031 ਤੱਕ ਵੱਡੇ ਕੈਮੀਕਲ ਪਾਰਕ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ ਤਾਂ ਜੋ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਖਰਚੇ ਘੱਟ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ
ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੁੱਝ ਅਹਿਮ ਜੋਖਮ ਵੀ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਅਜੇ ਵੀ ਕੱਚੇ ਮਾਲ (Feedstocks) ਲਈ ਦਰਾਮਦ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨਵੇਂ ਇਨਫਰਾਸਟਰੱਕਚਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।