ਭਾਰਤੀ ਟਰੇਡਰ ਅਕਸਰ ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਾਈਸ ਮੂਵਮੈਂਟ ਦੇਖ ਕੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। NSE ਦੇ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਅਤੇ ਆਪਸ਼ਨਜ਼ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ Open Interest (OI) ਦਾ ਡਾਟਾ ਸਮਝ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਅਸਲੀ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਦਿਖਾਵਾ।
ਅਕਸਰ ਰਿਟੇਲ ਟਰੇਡਰ ਸਿਰਫ ਚਾਰਟ ਜਾਂ ਖਬਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦ ਜਾਂ ਵੇਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਅਸਲ ਪੈਸੇ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। NSE ਦੇ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਂਡ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ 'Open Interest' (OI) ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨਾ ਹੈ।
Open Interest ਕੀ ਹੈ?
Open Interest ਉਨ੍ਹਾਂ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਕੰਟਰੈਕਟਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਐਕਟਿਵ ਹਨ ਅਤੇ ਸੈਟਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਇਹ ਟਰੇਡਿੰਗ ਵੌਲਯੂਮ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਟਰੇਡਰ ਆਪਣੇ ਪੋਜੀਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਭਰ (Overnight) ਹੋਲਡ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ (Conviction) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਟ੍ਰੈਂਡ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਡੀਕੋਡ ਕਰੀਏ?
ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਾਈਸ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ Open Interest ਵੀ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਨਵਾਂ ਪੈਸਾ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਟ੍ਰੈਂਡ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਜੇ Nifty ਦਾ ਪ੍ਰਾਈਸ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ OI ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਜੇ ਪ੍ਰਾਈਸ ਤਾਂ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ Open Interest ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ 'ਟ੍ਰੈਂਡ ਐਗਜ਼ੌਸ਼ਨ' (Trend Exhaustion) ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਟਰੇਡਰ ਨਵੇਂ ਸੌਦੇ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣਾ ਮੁਨਾਫਾ ਬੁੱਕ ਕਰਕੇ ਪੋਜੀਸ਼ਨ ਬੰਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਰਿਵਰਸਲ (Trend Reversal) ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰਿਸਕ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਮਦਦ
NSE ਆਪਸ਼ਨ ਚੇਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਤੁਸੀਂ Resistance ਅਤੇ Support ਲੈਵਲ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜਿਸ Strike Price 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ OI ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸੈਲਿੰਗ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਈਸ ਰੁਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਡਾਟਾ ਪੁਆਇੰਟਸ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਫੈਸਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਇੱਕ ਸਮਝਦਾਰ ਟਰੇਡਰ ਵਾਂਗ ਫੈਸਲੇ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ।