ਮੰਥਲੀ ਐਕਸਪਾਇਰੀ (Monthly Expiry) ਦੌਰਾਨ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਪੋਜੀਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੈਕ ਕਰਨਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਡੇਟਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਤੇਜ਼ੀ ਹੈ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਖਿਡਾਰੀ ਮੁਨਾਫਾ ਬੁੱਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸ਼ੇਅਰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਮੰਥਲੀ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਐਕਸਪਾਇਰੀ ਅਕਸਰ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕੰਟਰੈਕਟ ਖਤਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਟਰੇਡਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੋਜੀਸ਼ਨ ਬੰਦ ਕਰਨ ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਲਈ 'ਰੋਲ ਓਵਰ' (Rollover) ਕਰਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੱਡੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਖਿਡਾਰੀਆਂ (Institutional Players) ਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਬੈਰੋਮੀਟਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੋਜੀਸ਼ਨਾਂ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਟਰੇਡਰਾਂ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਰੁਝਾਨ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਜੇਕਰ ਕੰਟਰੈਕਟ ਬੰਦ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਮੁਨਾਫਾ ਬੁੱਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਵਧਾਨ ਹਨ।
ਓਪਨ ਇੰਟਰਸਟ (OI) ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਸ ਮੂਵਮੈਂਟ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ
ਇਸ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਾਈਸ ਚਾਰਟ ਹੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। 'ਓਪਨ ਇੰਟਰਸਟ' (OI) ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ OI ਵੀ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਨਵਾਂ ਪੈਸਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਾਈਸ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਲਓਵਰ ਘੱਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਖਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੇਜ਼ੀ ਸਿਰਫ ਸਪੈਕੂਲੇਸ਼ਨ (Speculation) 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ National Stock Exchange (NSE) ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੋਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਰੋਲਓਵਰ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਮੈਕਰੋ-ਇਕਨਾਮਿਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੋਲਾਟਿਲਿਟੀ ਵਿੱਚ ਰਿਸਕ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ
ਐਕਸਪਾਇਰੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਸਿਖਰ ਜਾਂ ਤਲ ਫੜਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਰਿਸਕ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਰੋਲਓਵਰ ਡੇਟਾ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵਧੇਰੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਫੈਸਲੇ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ।