ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Quick-commerce ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੁਣ ਮੁਨਾਫੇ (Profitability) ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। Zepto ਅਤੇ Blinkit ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਲਿਮਿਟ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਟਿਕਾਊ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਭਾਰਤੀ Quick-commerce ਇੰਡਸਟਰੀ ਹੁਣ ਇੱਕ ਪਰਿਪੱਕ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਿਰਫ ਨਵੇਂ ਗਾਹਕ ਜੋੜਨ ਲਈ ਭਾਰੀ ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਹੁਣ ਉਹ 'Unit Economics' ਯਾਨੀ ਹਰ ਆਰਡਰ ਤੋਂ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਨਵੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਕੀ ਹਨ?
Zepto ਨੇ ਹੁਣ ਫ੍ਰੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਲਿਮਿਟ ਵਧਾ ਕੇ ₹199 ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ Swiggy Instamart, Blinkit ਅਤੇ BB Now ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। Amazon Now ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕੈਸ਼ਬੈਕ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਖਰਚ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਨੂੰ 25% ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮਕਸਦ ਆਰਡਰ ਦੀ ਔਸਤ ਵੈਲਯੂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦਾ ਖਰਚਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਦੀ ਨਵੀਂ ਖੇਡ
ਹੁਣ ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਸਾਰੇ ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕਰਿਆਨੇ ਦੇ ਸਮਾਨ 'ਤੇ ਔਸਤ ਡਿਸਕਾਊਂਟ 15% ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਪਰ, ਪਰਸਨਲ ਕੇਅਰ ਆਈਟਮਾਂ 'ਤੇ ਅਜੇ ਵੀ 29% ਤੱਕ ਦੀ ਛੋਟ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਘੱਟ ਮੁਨਾਫੇ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਛੋਟ ਸਿਰਫ 3% ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੈ।
ਕੀ ਗਾਹਕ ਭੱਜ ਜਾਣਗੇ?
ਹਾਲਾਂਕਿ ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਘਟੇ ਹਨ, ਪਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਵਫਾਦਾਰੀ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਨਵੇਂ ਡਾਊਨਲੋਡਸ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਘਟੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਰਾਣੇ ਯੂਜ਼ਰਸ ਸਹੂਲਤ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, Flipkart 'Minutes' ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਖਰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।