ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਟੀਲ ਦੇ ਭਾਅ ਫਿਲਹਾਲ ਉੱਚੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਡੀਲਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਡਰੋਂ ਸਟਾਕ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਉਤਪਾਦਕ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਸਲ ਮੰਗ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਅਟਕਲਾਂ ਹਨ।
ਡੀਲਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮ੍ਹਾਖੋਰੀ ਦਾ ਖੇਡ
ਸਟੀਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਜੋ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਖਪਤਕਾਰਾਂ (End-users) ਦੀ ਮੰਗ ਨਾਲੋਂ ਡੀਲਰਾਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਡੀਲਰ ਸਟੀਲ ਦਾ ਸਟਾਕ ਭਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਮਾਲ ਚੁੱਕਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਗ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਿਰਫ਼ 50% ਤੋਂ 75% ਤੱਕ ਹੀ ਸਪਲਾਈ ਦੇਣਾ ਹੈ।
ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਦਾ ਕਾਰਨ
ਸਟੀਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕੋਕਿੰਗ ਕੋਲ (Coking Coal) ਦੀ ਉੱਚੀ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਇੰਪੋਰਟ ਡਿਊਟੀਜ਼ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਸਤਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਟੀਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ। ਸਟੀਲ ਪਾਈਪ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ₹6 ਤੋਂ ₹7 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਅਤੇ 1 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਹੋਰ ₹1.5 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅਹਿਮ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਗੁਜਰਾਤ ਵਰਗੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਸਲ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਸਟਾਕ ਨੂੰ ਨਾ ਖਰੀਦਿਆ, ਤਾਂ ਸਟੀਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਆਰਡਰ ਵੋਲਯੂਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਡੀਲਰਾਂ ਦੀ ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਮੰਗ ਨਾ ਵਧੀ ਤਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ (Correction) ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ।