ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ IPO ਮਾਰਕੀਟ ਨੇ **84** ਮੇਨਬੋਰਡ ਇਸ਼ੂ ਰਾਹੀਂ **₹1.10 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੁਟਾਏ ਹਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਹਵਾ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ; ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਅਸਲ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪੈਸਾ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ 2026 ਦਾ ਸਾਲ ਬੇਹੱਦ ਸਰਗਰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 84 ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ₹1.10 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੀ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੁਣ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਮੂਡ ਬਦਲਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨਵੈਸਟਰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਸਲ ਬੈਲੇਂਸ ਸ਼ੀਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਡਿਲੀਵਰੀ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਪਰਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਡਰ
ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਾਲ ਅਤੇ ਮਿਡ-ਕੈਪ (SMID) ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਇੰਨੀ ਉੱਚੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਉੱਥੇ ਗਲਤੀ ਦੀ ਕੋਈ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਬਚੀ। ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਅਤੇ ਡਿਫੈਂਸ ਵਰਗੇ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਜੋਸ਼ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਠੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਆਈ ਵੋਲੇਟਿਲਿਟੀ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਸਪੈਕੂਲੇਟਿਵ ਬੈਟਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਸਥਿਰ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲ ਮੁੜ ਰਹੇ ਹਨ।
'Offer for Sale' (OFS) ਦਾ ਚੱਕਰ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ IPO ਦਾ ਸਟ੍ਰਕਚਰ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ IPO ਵਿੱਚ 'Offer for Sale' (OFS) ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੈਸਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ (Expansion) ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਪਲਾਂਟ ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਹ ਪੈਸਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡੈਬਟ ਆਪਟੀਮਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਲਾਕ-ਇਨ ਪੀਰੀਅਡ ਦਾ ਖਤਰਾ
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਲਾਕ-ਇਨ ਪੀਰੀਅਡ ਖਤਮ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਸਟਾਕ 'ਤੇ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਦਬਾਅ (Selling Pressure) ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਲਿਸਟ ਹੋਏ ਕਈ IPO ਆਪਣੇ ਇਸ਼ੂ ਪ੍ਰਾਈਸ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਟ੍ਰੇਡ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਡੈਬਟ ਲੈਵਲ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਾਡਲ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ।