ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ **$40 Billion** ਦੀ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਲਈ ਹੈ। Bernstein ਦੀ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ (Large-caps) ਦੀ ਸੁਸਤੀ ਅਤੇ ਮਿਡ-ਕੈਪ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਢਾਂਚਾਗਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਕਤਰਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਨਾ ਗਲੋਬਲ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਰਨਸਟਾਈਨ (Bernstein) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸਾਫ਼ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਸੈਕਟਰ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਬਦਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ।
ਲਾਰਜ-ਕੈਪ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਸਤੀ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ, ਬੈਟਰੀ ਸਟੋਰੇਜ ਅਤੇ ਐਡਵਾਂਸਡ ਐਨਰਜੀ 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਦਲਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾ ਸਕਣਗੀਆਂ।
ਮਿਡ-ਕੈਪ ਅਤੇ ਸਮਾਲ-ਕੈਪ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਛੋਟੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ (SMID) ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵੀ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮੁੱਖ ਸਮੱਸਿਆ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ (Liquidity) ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵੱਡੇ ਫੰਡਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦਣ ਜਾਂ ਵੇਚਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇਹਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਡੂੰਘੀ ਰਿਸਰਚ (Institutional-grade coverage) ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਫੰਡ ਜੋਖਮ ਲੈਣ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ।
ਰਿਟਰਨ ਦਾ ਗੈਪ
ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ Nifty ਨੇ ਡਾਲਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 6% ਸਲਾਨਾ ਰਿਟਰਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਹਿੰਗੇ ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਨਵੀਨਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਇੰਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਹੁਣ ਇੱਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੌਦਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਵੀਨਤਾ (Innovation) ਰਾਹੀਂ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ FIIs ਦਾ ਪੈਸਾ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ।