ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ 10-ਸਾਲਾ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡ **5.36%** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ **24** ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਸੇਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ।
ਗਲੋਬਲ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੀ ਹਲਚਲ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ 10-ਸਾਲਾ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡ 5.36% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡ ਇੰਨੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਉੱਚ ਰਿਟਰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਉਭਰਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਕੱਢ ਕੇ ਉੱਥੇ ਲਗਾਉਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
FIIs ਦੀ ਭਾਰੀ ਵਿਕਰੀ
ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿੱਧਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ ₹45,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਬਾਹਰ ਕੱਢੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਕਰੀ ਨੇ Nifty 50 ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਬਾਂਡ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਲਈ ਸਿੱਧੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
AI ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਸੰਕਟ
ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ-ਆਧਾਰਿਤ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਹੀ ਲਗਭਗ $570 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਗਲੋਬਲ ਡੈੱਟ ਲੈਵਲ $365 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) ਸੁੰਗੜ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਬਦਲਦੀ ਰਣਨੀਤੀ
ਹੁਣ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨੂੰ ਰੀਬੈਲੈਂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ 1 ਤੋਂ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਰਟ-ਡਿਊਰੇਸ਼ਨ ਬਾਂਡਸ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਟੈਕਸ-ਲਾਸ ਹਾਰਵੈਸਟਿੰਗ (Tax-loss harvesting) ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਰਕੀਟ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਛੋਟੇ ਸਟਾਕਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ (Large-cap) 'ਤੇ ਫੋਕਸ ਕਰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੈਸ਼ ਫਲੋ ਹੈ।