ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਗਲਤ UPI ID 'ਤੇ ਪੈਸੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਪਰ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। UPI ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ PIN ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੈਂਕ ਇਸ ਨੂੰ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਰਿਵਰਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਪੇਮੈਂਟ ਐਪ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੈਸੇ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਪੇਮੈਂਟ ਲਈ UPI ਅੱਜ ਹਰ ਘਰ ਦੀ ਲੋੜ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗਲਤ UPI ID, QR ਕੋਡ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪੈਸੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਯੂਜ਼ਰ ਦੇ PIN ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਇਸ ਨੂੰ 'Authorized' ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੈਸੇ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪੇਮੈਂਟ ਐਪ (ਜਿਵੇਂ Google Pay, PhonePe, ਜਾਂ Paytm) ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਸਟੇਟਸ ਚੈੱਕ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਸਟੇਟਸ 'Pending' ਹੈ, ਤਾਂ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਪੈਸੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਐਪ ਦੇ 'Help' ਜਾਂ 'Support' ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵਿਵਾਦ (Dispute) ਫਾਈਲ ਕਰੋ। ਆਪਣੀ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ID ਅਤੇ Reference ਨੰਬਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ।
ਬੈਂਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਦੇ ਕਸਟਮਰ ਕੇਅਰ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਸੂਚਿਤ ਕਰੋ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਬੈਂਕ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸੇ ਕੱਟਣ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮਾਮਲਾ ਨਾ ਸੁਲਝੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ Reserve Bank of India ਦੇ ਓਮਬਡਸਮੈਨ ਜਾਂ NPCI ਦੇ ਗ੍ਰੀਵੈਂਸ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਅਕਸਰ ਬੈਂਕ ਦੂਜੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਤਾਂ ਹੀ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਖੁਦ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇਵੇ।
ਸਾਵਧਾਨੀ: ਫਰਾਡ ਤੋਂ ਬਚੋ
ਜੇਕਰ ਇਹ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਫਰਾਡ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ 1930 'ਤੇ ਕਾਲ ਕਰਕੇ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਕਈ ਠੱਗ ਰਿਕਵਰੀ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਦੇ ਹਨ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਕੋਈ ਵੀ ਅਸਲੀ ਬੈਂਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ PIN ਜਾਂ OTP ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੇਮੈਂਟ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੈੱਕ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ।