Equitas, ESAF ਅਤੇ Suryoday ਵਰਗੇ Small Finance Banks ਸੀਨੀਅਰ ਸਿਟੀਜ਼ਨਾਂ ਨੂੰ **8.50%** ਤੱਕ ਦਾ ਵਿਆਜ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਹ ਦਰਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ, ਪਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ DICGC ਦੀ **₹5 ਲੱਖ** ਦੀ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਲਿਮਿਟ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੀਨੀਅਰ ਸਿਟੀਜ਼ਨਾਂ ਲਈ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ (FD) ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ HDFC Bank ਅਤੇ ICICI Bank ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਬੈਂਕ 7.10% ਦੇ ਕਰੀਬ ਵਿਆਜ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ Small Finance Banks (SFBs) ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ 8.50% ਤੱਕ ਦਾ ਆਕਰਸ਼ਕ ਰਿਟਰਨ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਹ ਬੈਂਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਆਜ ਕਿਉਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ?
ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮਾਡਲ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਜੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਹ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਹੂਲਤਾਂ ਘੱਟ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਆਜ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਕੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ DICGC ਲਿਮਿਟ
ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਆਜ ਦੇਖ ਕੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ Deposit Insurance and Credit Guarantee Corporation (DICGC) ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ₹5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੀ ਰਕਮ (ਮੂਲਧਨ + ਵਿਆਜ) ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਇੱਕ ਹੀ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਕਮ ਬੈਂਕ ਦੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਰਿਸਕ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਇੱਕ ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਾ ਲਗਾਓ।
ਨਿਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖੋ ਧਿਆਨ
ਸਿਰਫ਼ ਵਿਆਜ ਦਰ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖੋ। ਕਈ ਵਾਰ ਬੈਂਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ FD 'ਤੇ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਆਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਗਈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰੀ-ਮੈਚਿਓਰ ਵਿਦਡ੍ਰਾਵਲ (Premature Withdrawal) 'ਤੇ ਪੈਨਲਟੀ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਅਸਲ ਮੁਨਾਫਾ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੈਂਕ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਿਹਤ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ NPAs ਅਤੇ ਕੈਪੀਟਲ ਐਡੀਕਵੇਸੀ ਰੇਸ਼ੋ ਬਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰ ਪਤਾ ਕਰੋ।