SBI Pension Funds ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਿਗ ਅਤੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਰਕਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ NPS e-Shramik ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੋਟ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਵਰਕਰ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਲਚਕਦਾਰ (Flexible) ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਲਈ ਪੈਸੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਲੋਕ ਵਿੱਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਲ (Financial Safety Net) ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਣਗੇ।
ਗਿਗ ਵਰਕਰਾਂ ਲਈ ਖਾਸ NPS ਮਾਡਲ
SBI Pension Funds ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਸੀਈਓ, ਪ੍ਰਣਯ ਰੰਜਨ ਦਿਵੇਦੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਪਲਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਕਮ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗਿਗ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਅਨਿਯਮਿਤ ਆਮਦਨ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੀ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਕੰਪਨੀ NPS e-Shramik ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
ਛੋਟੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਫੰਡ
ਇਸ e-Shramik ਮਾਡਲ ਤਹਿਤ, ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਕਮ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਫਤੇ ਵਿੱਚ ₹50 ਜਾਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੀ ਆਮਦਨ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਬਚਤ ਦੀ ਆਦਤ ਨੂੰ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ (ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਕੋਰਪਸ (Retirement Corpus) ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜਾਣਨਯੋਗ ਗੱਲ
ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ SBI Pension Funds, State Bank of India ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ, ਅਨਲਿਸਟਿਡ (Unlisted) ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਵੱਡੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿੱਤੀ ਅਦਾਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਧੀਨ ਸੰਪਤੀਆਂ (Assets Under Management - AUM) ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸੰਭਾਵੀ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਅਗਲਾ ਕਦਮ
ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਗਿਗ ਵਰਕਰਾਂ ਵੱਲੋਂ NPS e-Shramik ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ। NPS ਖਾਤੇ ਦੀ ਪੋਰਟੇਬਿਲਟੀ (Portability) ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਰਕਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਬਦਲਣ 'ਤੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਬੱਚਤ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਕੋਰਪਸ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਜੇਕਰ ਕੁੱਲ ਯੋਗਦਾਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੁੱਲ ਬੱਚਤ ਘੱਟ ਰਹਿਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਕਿੰਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕਰਕੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।