ਮਾਲੀਆ ਘੁਟਾਲੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖੁਲਾਸਾ
ਸਿਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਐਂਡ ਐਕਸਚੇਂਜ ਬੋਰਡ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (SEBI) ਨੇ ਰਾਜੇਸ਼ ਐਕਸਪੋਰਟਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਇੰਟਰਿਮ ਆਰਡਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। SEBI ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2020-21 ਤੋਂ 2024-25 ਦਰਮਿਆਨ ਆਪਣੇ ਕੁੱਲ ਮਾਲੀਆ ਦਾ ਲਗਭਗ 99.8%, ਜੋ ਕਿ ਕਰੀਬ ₹15.15 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਝੂਠਾ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਹਾ ਹਾ ਕਾਰ ਮਚ ਗਈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਸ਼ੇਅਰ ₹103.92 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਏ। ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ 'ਚ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ 46% ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਾਜੇਸ਼ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗਲਤਫहमी ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 400 GB ਦਾ ਸਬੂਤ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯੂਨਿਟ 'ਤੇ ਸਵਾਲ
SEBI ਦੀ ਜਾਂਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਸਥਿਤ ਰਿਫਾਈਨਰੀ, Valcambi SA 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਰਾਜੇਸ਼ ਐਕਸਪੋਰਟਸ ਇਸ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਲਡ ਰਿਫਾਈਨਿੰਗ 'ਚ ਅਹਿਮ ਦੱਸਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ SEBI ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ Valcambi ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਮਾਲੀਆ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਕੁੱਲ ਮਾਲੀਏ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 0.5% ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕੰਪਨੀ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਦੱਸ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਫਰਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਮਾਡਲ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਮਾਰਜਿਨ ਸਿਰਫ਼ 0.3% ਤੋਂ 0.5% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗਵਰਨੈਂਸ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ 'ਤੇ ਸੰਕਟ
Titan Company ਜਾਂ Kalyan Jewellers ਵਰਗੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਜਿਊਲਰੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਰਾਜੇਸ਼ ਐਕਸਪੋਰਟਸ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਮੋਡਿਟੀ-ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। SEBI ਨੇ ਕੰਪਨੀ 'ਤੇ ਡਾਟਾ ਲੁਕਾਉਣ ਦਾ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਸੇਲਜ਼, ਡੈਟਰਜ਼ ਅਤੇ ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵੇਰਵਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਚੇਅਰਮੈਨ 'ਤੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲੱਗਣ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਆਡਿਟ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਭਵਿੱਖ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। LIC, ਜਿਸ ਕੋਲ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਲਗਭਗ 10.8% ਸ਼ੇਅਰ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਜਾਂਚ ਦੇ ਘੇਰੇ 'ਚ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਹੁਣ ਸਭ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਸਬੂਤ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਵਾ ਪਾਵੇਗੀ। SEBI ਵੱਲੋਂ ਨਵੇਂ ਆਡਿਟ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਜਾਂਚ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਡੂੰਘੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀ 'ਤੇ ਹੋਰ ਜੁਰਮਾਨੇ ਜਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਮੂਡ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕੰਪਨੀ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ।
