ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰੈਗੂਲਰ ਇਨਕਮ (Income) ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਤਾਂ REITs ਅਤੇ InvITs ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਵਿਕਲਪ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਟਰੱਸਟ ਆਪਣੇ ਮੁਨਾਫੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ (Interest Rates) ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਦੇ ਕੁਝ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪਹਿਲੂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
REITs (Real Estate Investment Trusts) ਅਤੇ InvITs (Infrastructure Investment Trusts) ਅਜਿਹੇ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਸਾਧਨ ਹਨ ਜੋ ਆਮ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰੋਪਰਟੀ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਬਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਟਰੱਸਟ ਇੱਕ ਪੁਲ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨੂੰ SPVs (Special Purpose Vehicles) ਰਾਹੀਂ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਦਫ਼ਤਰਾਂ, ਟੋਲ ਰੋਡਾਂ ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਲਾਈਨਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
SEBI ਦਾ 90% ਦਾ ਨਿਯਮ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ SEBI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਰੱਸਟਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ Net Distributable Cash Flows (NDCF) ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 90% ਹਿੱਸਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਆਮ ਡਿਵੀਡੈਂਡ ਵਾਲੇ ਸਟਾਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਥਿਰ ਇਨਕਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦਾ ਅਸਰ (Interest Rate Sensitivity)
ਇਹ ਸਾਧਨ ਬੌਂਡ (Bond) ਵਾਂਗ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕਾਫੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ RBI ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਟਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਟਰੱਸਟ ਦਾ ਯੀਲਡ (Yield) ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ, ਤਾਂ ਸਟਾਕ ਦੀ ਕੀਮਤ ਡਿੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਘੱਟ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਟੈਕਸ ਦੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ; ਇਹ ਵਿਆਜ, ਰੈਂਟਲ ਇਨਕਮ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਮੁੜ-ਅਦਾਇਗੀ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਦੇ ਨਿਯਮ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਟੈਕਸ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਿਸਕ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ REITs ਵਿੱਚ ਵੈਕੈਂਸੀ ਰੇਟ (ਖਾਲੀ ਥਾਂ) ਅਤੇ InvITs ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਵਾਲੀਅਮ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਟਰੈਕਟਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇਹ ਟਰੱਸਟ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਅਕਸਰ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ Debt-to-Equity ਰੇਸ਼ੋ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।