Reserve Bank of India (RBI) ਦੀ ਫੋਰੈਕਸ ਸਵੈਪ ਫੈਸਿਲਿਟੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ **$136.38 ਬਿਲੀਅਨ** ਦੀ ਰਕਮ ਜੁਟਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਸਸਤੀ ਫੰਡਿੰਗ ਤਾਂ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਪੈਸੇ ਕਾਰਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਡਰ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
RBI ਨੇ 31 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਫੋਰੈਕਸ ਸਵੈਪ ਫੈਸਿਲਿਟੀ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਸਿਰਫ $70 ਤੋਂ $80 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ, ਪਰ ਕੁੱਲ $136.38 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਰਕਮ ਜੁਟਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਯਾਨੀ $127.23 ਬਿਲੀਅਨ FCNR(B) ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਰਾਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ।
ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਸ ਫੰਡਿੰਗ ਨਾਲ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ CRR (Cash Reserve Ratio) ਅਤੇ SLR (Statutory Liquidity Ratio) ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ। ਸਤੰਬਰ 2026 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਸਰਪਲੱਸ ₹10 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਾਧੂ ਨਕਦੀ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ, RBI ਨੇ 8 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ₹5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੀ Variable Rate Reverse Repo (VRRR) ਨੀਲਾਮੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਬਕ
ਇਸ ਪੈਸੇ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ੇ (Credit Growth) ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਡਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਲੋਨ ਵੰਡੇ, ਤਾਂ ਇਹ 'ਅਬਨੌਰਮਲ ਲੈਂਡਿੰਗ' ਸਿਸਟਮ ਲਈ ਖਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ RBI ਦੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ VRRR ਨੀਲਾਮੀਆਂ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਲੋਨ ਬੁੱਕ ਡੇਟਾ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇ ਕਿ ਇਹ ਪੈਸਾ ਸਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।