Reserve Bank of India (RBI) ਵੱਲੋਂ 7 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਰੈਪੋ ਰੇਟ (Repo Rate) ਵਿੱਚ **25 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ** ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ **5.50%** ਤੱਕ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਸਸਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਦੌਰ ਹੁਣ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋਨ ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਕਾਰਕ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੇ RBI ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ CPI ਮਹਿੰਗਾਈ 4.82% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ Brent Crude Oil ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਹੈ। ਹੁਣ RBI ਆਪਣੀ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ (Monetary Policy) ਰਾਹੀਂ ਮੰਗ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਹੈ।
ਲੋਨ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਖ਼ਤਰਾ?
ਜੇਕਰ RBI ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਆਪਣੇ Lending Rates ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਪਰ ਲੈ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਹੋਮ ਲੋਨ, ਆਟੋ ਲੋਨ ਅਤੇ ਪਰਸਨਲ ਲੋਨ ਦੀਆਂ EMI ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਲਈ ਵੀ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ, ਆਟੋ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਵਰਗੇ ਸੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬਾਂਡ ਮਾਰਕੀਟ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਬਾਂਡ ਮਾਰਕੀਟ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਭਾਂਪ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ 10-ਸਾਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡ ਦੀ ਯੀਲਡ (Yield) ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਫਿਕਸਡ-ਇਨਕਮ (Fixed-Income) ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ RBI ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੇ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਅਹਿਮ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੈ ਜਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਵਾਧੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ RBI ਕੋਈ ਨਿਰਪੱਖ (Neutral) ਰੁਖ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਖ਼ਤ ਨੀਤੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।