NRI ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ FCNR(B) ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। RBI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ 'former or survivor' ਸਟ੍ਰਕਚਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸਾਨਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ NRI ਆਪਣੀ ਵਿੱਤੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ (Financial Planning) ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ FCNR(B) ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਜੋੜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਇਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਸਖ਼ਤ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਹਨ ਜੋ ਸਧਾਰਨ NRE ਖਾਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
'Former or Survivor' ਦਾ ਨਿਯਮ
ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖਾਤਾ 'former or survivor' ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ NRI ਮੁੱਖ ਖਾਤਾਧਾਰਕ ('former') ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਿਰਫ਼ 'survivor' ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੁੱਖ ਖਾਤਾਧਾਰਕ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਉਣ ਜਾਂ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
Power of Attorney (PoA) ਦੀ ਲੋੜ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ NRI ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਖਾਤੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰਡ Power of Attorney (PoA) ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰਸ (Succession) ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖਾਤਾਧਾਰਕ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਸੇ ਕਲੇਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀਆਂ।
ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮ
RBI ਨੇ 'ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ' (Relative) ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ Companies Act, 2013 ਦੇ ਤਹਿਤ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ, ਬੱਚੇ, ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦੋਸਤਾਂ ਜਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇਹ ਖਾਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ USD, GBP, EUR ਜਾਂ JPY ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੋਂ ਬਚਾਅ (Hedge) ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਬੈਂਕ ਦੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਾਲਣਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ PoA ਦੇ ਫਾਰਮੈਟ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।