RBI ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਦਖਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 12 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ **95.80** ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਾਲਰ ਵਿੰਡੋ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਨਿਯਮ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ FIIs ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ **₹44,000 ਕਰੋੜ** ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਵਿਕਵਾਲੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।
12 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੁਧਾਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ 94 ਪੈਸੇ ਦੇ ਉਛਾਲ ਨਾਲ 95.80 ਦੇ ਕਰੀਬ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ Reserve Bank of India ਵੱਲੋਂ ਕਰੰਸੀ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।
ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਰਾਹਤ
ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ—Indian Oil Corporation (IOCL), Hindustan Petroleum (HPCL), ਅਤੇ Bharat Petroleum (BPCL)—ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਡਾਲਰ ਵਿੰਡੋ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਡਾਲਰ ਖਰੀਦਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ RBI ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਧੀ ਸਪਲਾਈ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਦਾ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ।
ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ
ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ RBI ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਨਿਯਮ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅਸਲ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਲੋੜ ਦੇ ਲਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੋਜੀਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਲਿਮਿਟ $100 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ $5 ਮਿਲੀਅਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, $2 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਕੰਟਰੈਕਟਸ ਲਈ 20% ਫਾਰੇਕਸ ਰਿਸਕ ਰਿਜ਼ਰਵ ਰੱਖਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਤੁਰੰਤ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਰਥਿਕ ਮਾਹੌਲ ਅਜੇ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ Brent crude $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FIIs) ਦੀ ਵਿਕਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਹੀ ₹44,166 ਕਰੋੜ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਏ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਸਾਲਾਨਾ ਨਿਕਾਸੀ ₹3 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਦਖਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ (Forex Reserves) 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਨਕਦੀ (Liquidity) ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।