RBI ਦਾ ਨਵਾਂ ਐਲਾਨ: REITs ਲਈ ਬੈਂਕ ਲੋਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ
RBI ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਾਜ਼ਾ ਐਲਾਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (RBI) ਨੇ Real Estate Investment Trusts (REITs) ਨੂੰ ਟਰੱਸਟ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਲੋਨ ਲੈਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੀਤੀਗਤ ਬਦਲਾਅ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ REITs ਨੂੰ ਹੁਣ Infrastructure Investment Trusts (InvITs) ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਾਈਨਾਂਸਿੰਗ ਦੇ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣਗੇ। ਇਸ ਨਵੇਂ ਫਰੇਮਵਰਕ ਦਾ ਮਕਸਦ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਫੰਡ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
ਪੂੰਜੀ ਮੋਨਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੈਕਟਰ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਪਹਿਲਾਂ, REITs ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਬੈਂਕ ਲੋਨ ਲੈਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਖਾਸ ਮਕਸਦ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ (SPVs) ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਕੈਪੀਟਲ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ, ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ, ਬੈਂਕ ਸਿੱਧੇ REITs ਨੂੰ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦੇ ਸਕਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਪਤੀਆਂ (Assets) ਦੀ ਖਰੀਦ, ਰਿਫਾਈਨਾਂਸਿੰਗ ਅਤੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਲਚਕਤਾ ਵਧੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ REITs ਲਈ ਬੋਰੋਇੰਗ ਕਾਸਟ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦਾ ਮੋਨਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ
ਇਸ ਨੀਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਇਦਾਦਾਂ (Government Assets) ਦਾ ਮੋਨਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਹੈ। National Monetization Pipeline (NMP) ਦੇ ਤਹਿਤ, ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੰਡਰ-ਯੂਟੀਲਾਈਜ਼ਡ (under-utilized) ਸੰਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਪੂੰਜੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। REITs ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਕੇ, ਸਰਕਾਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਇਨਫ్రాਸਟਰ<bos>ਸਟ੍ਰਕਚਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਸ ਲਈ ਫੰਡ ਮਿਲੇਗਾ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੈਕਰੋ ਇਕਨਾਮਿਕ ਅੰਕੜੇ
ਭਾਰਤੀ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਅਤੇ ਇਨਫ్రాਸਟਰੱਕਚਰ ਟਰੱਸਟ ਸੈਕਟਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ, ਲਿਸਟਡ REITs ਅਤੇ InvITs ਨੇ ਕੁੱਲ 19.55% ਦਾ ਰਿਟਰਨ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਿ Nifty50 TRI (11.42%) ਅਤੇ G-Sec Index (6.81%) ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। REITs ਨੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ 29.68% ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਿਟਰਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੌਦਲ ਨੀਤੀ ਕਮੇਟੀ (MPC) ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਪੋ ਰੇਟ (Repo Rate) ਨੂੰ 5.25% 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਲਈ GDP ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ 7.4% ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ REITs ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ, Embassy Office Parks REIT ਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ ₹41,678 ਕਰੋੜ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ Brookfield India Real Estate Trust REIT ਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ ₹27,311 ਕਰੋੜ ਹੈ। IRB InvIT Fund ਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ ₹4,900 ਕਰੋੜ ਹੈ।
Nifty Realty Index ਨੇ ਫਰਵਰੀ 2026 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 4.79% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਇੰਡਸਟਰੀ PE ਰੇਸ਼ੋ 44.1x ਹੈ।