ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਰਲ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। RBI ਨੇ 628 ਪੁਰਾਣੇ ਸਰਕੂਲਰਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਸਿਰਫ 64 ਮਾਸਟਰ ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੈਂਕਾਂ, NBFCs ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿੱਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਸਾਰੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਇੱਕੋ ਥਾਂ 'ਤੇ ਮਿਲਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਤੁਰੰਤ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
RBI ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ: ਵਿੱਤੀ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਨਿਗਰਾਨੀ (Supervisory) ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ, RBI ਨੇ 628 ਪੁਰਾਣੇ ਸਰਕੂਲਰਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਸਿਰਫ 64 ਨਵੀਆਂ 'ਮਾਸਟਰ ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨ' ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਵਿੱਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੈਂਕ ਅਤੇ NBFCs, ਲਈ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁਰਾਣੇ ਸਰਕੂਲਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਿਰਫ ਇਨ੍ਹਾਂ 64 ਡਾਇਰੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਅਸਰ?
ਇਸ ਨਵੇਂ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਅਸਰ 11 ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰੈਗੂਲੇਟਿਡ ਸੰਸਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਬੈਂਕ, ਨਾਨ-ਬੈਂਕਿੰਗ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਕੰਪਨੀਆਂ (NBFCs), ਸਮਾਲ ਫਾਈਨੈਂਸ ਬੈਂਕ, ਪੇਮੈਂਟ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਐਸੇਟ ਰੀਕੰਸਟਰਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਹੋਏ ਸੈਂਕੜੇ ਸਰਕੂਲਰਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਖਰਚਾ (Administrative Cost) ਘਟੇਗਾ ਅਤੇ ਕੰਪਲਾਈਂਸ (Compliance) ਕਰਨਾ ਵੀ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪੁਰਾਣੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ
RBI ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ 628 ਸਰਕੂਲਰ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਪਰ, ਜੇਕਰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਰਕੂਲਰਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ, ਜਾਂਚ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੇਸ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਵੇਂ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਯਮਤ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ।
ਸਟੇਕਹੋਲਡਰਜ਼ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਸੁਝਾਅ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੇਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, RBI ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਅਤੇ ਇੰਡਸਟਰੀ ਤੋਂ ਸੁਝਾਅ ਮੰਗੇ ਸਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ, RBI ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਟੇਕਹੋਲਡਰਜ਼ ਤੋਂ ਕੁੱਲ 767 ਸੁਝਾਅ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਫੋਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ 'ਤੇ। RBI ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਝਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਹੈ। ਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੁਝਾਵਾਂ 'ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਲਈ, ਇਹ ਕਦਮ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨਯੋਗ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਮਾਹੌਲ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਿਯਮ ਪੁਸਤਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ (Non-compliance) ਦਾ ਖਤਰਾ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।