NPCI ਦਾ ਨੈੱਟ ਸਰਪਲਸ FY26 ਵਿੱਚ **12%** ਡਿੱਗ ਕੇ **₹1,362 ਕਰੋੜ** ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਰੈਵੇਨਿਊ **21%** ਦੇ ਉਛਾਲ ਨਾਲ **₹3,969 ਕਰੋੜ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। AI ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦੇ ਵਧਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੇ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਮੰਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ NPCI ਨੇ FY26 ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਨਤੀਜੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚ 21% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਨੈੱਟ ਸਰਪਲਸ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ₹1,552 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ ₹1,362 ਕਰੋੜ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਉਂ ਵਧਿਆ ਖਰਚਾ?
ਸਰਪਲਸ ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਡਿਜੀਟਲ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਨੂੰ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਦਾ ਵਧਦਾ ਖਰਚਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵੱਡਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਇਸਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਰਬਾਂ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
UPI ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਅੱਜ UPI ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ 89% ਹਿੱਸਾ ਸੰਭਾਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਗਭਗ 80 ਕਰੋੜ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਮਹੀਨਾਵਾਰ 24 ਅਰਬ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਲਿਊਮ ਨੂੰ ਮੈਨੇਜ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਰਵਰ ਕੈਪਸਿਟੀ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਖਰਚ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, RuPay ਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ UPI-ਲਿੰਕਡ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 20% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅਹਿਮ ਸੁਨੇਹਾ
ਭਾਵੇਂ NPCI ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸੂਚੀਬੱਧ (unlisted) ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਿਹਤ ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਫਿਨਟੈਕ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਉੱਚ-ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ UPI ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ 30 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ Merchant Discount Rate (MDR) ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਡਿਜੀਟਲ ਪੇਮੈਂਟ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ ਪੂਰੇ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।