FY25 ਵਿੱਚ Life Insurance ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਦਾ ਅੰਕੜਾ **₹7.62 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬੀਮਾ ਪਹੁੰਚ (Penetration) ਘਟੀ ਹੈ। ਡਾਟਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਮਾਸ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵੱਡੀਆਂ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਵੇਚਣ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੀਮਾ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਰੁਝਾਨ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਬੀਮਾ ਪਹੁੰਚ ਘਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। Insurance Information Bureau ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਜੋ 5 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ₹5.44 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ FY25 ਵਿੱਚ ਵਧ ਕੇ ₹7.62 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, Gross State Domestic Product ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬੀਮਾ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੀਮਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਨਹੀਂ ਬਿਠਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵੱਡੀਆਂ ਪਾਲਿਸੀਆਂ (High-Value Policies) ਵੱਲ ਰੁਝਾਨ
ਭਾਵੇਂ ਪਹੁੰਚ ਘਟੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੁੱਲ Sum Assured ₹115.5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ₹168.46 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਲ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 34.94 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 34.32 ਕਰੋੜ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਾਫ ਹੈ: ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਮੀਰ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਪਾਲਿਸੀਆਂ ਵੇਚਣ 'ਤੇ ਫੋਕਸ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ
ਵੈਸਟ ਬੰਗਾਲ 3.11% ਦੇ ਨਾਲ ਬੀਮਾ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਅੰਕੜੇ 3.65% ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ 1.04% ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਹਰਿਆਣਾ ₹8.83 ਲੱਖ ਦੀ ਔਸਤ Sum Assured ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ ₹4.91 ਲੱਖ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਬਕ
ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਿਰਫ ਹਾਈ-ਨੈੱਟ-ਵਰਥ ਗਾਹਕਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮਾਸ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਨਾ ਵਧੀ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।