DIPAM (Department of Investment and Public Asset Management) ਨੇ 6 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ IDBI Bank ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਬੋਲੀਆਂ (Financial Bids) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ, ਇਸ ਪੁਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, 7 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ, Kotak Mahindra Bank ਨੇ IDBI Bank ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਬੋਲੀ ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਖੰਡਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਰੋਧੀ ਬਿਆਨ ਇਸ ਪੇਚੀਦਾ ਵਿਕਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ (Market Experts) ਲਈ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ (Market Reaction)
ਇਸ ਸਾਰੀ ਉਲਝਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਲਚਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। 6 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ IDBI Bank ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3.77% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ₹106.86 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਬੋਲੀਆਂ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, Kotak Mahindra Bank ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵੀ 3.35% ਵਧ ਕੇ ₹422.35 'ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਏ, ਜੋ ਕਿ ਸਮੁੱਚੇ ਬਾਜ਼ਾਰ (Broader Market) ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੀ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਕੋਟਕ ਦੇ ਇਸ ਖੰਡਨ 'ਤੇ ਅਗਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੈਸ਼ਨਾਂ (Trading Sessions) 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
IDBI Bank ਡਿਜ਼ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ
IDBI Bank ਦੀ ਇਹ ਡਿਜ਼ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ LIC (Life Insurance Corporation) ਆਪਣੀ ਕੁੱਲ 60.72% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਾਫੀ ਲੰਬੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ₹33,000 ਕਰੋੜ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (RBI) ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ Kotak Mahindra Bank, Fairfax India Holdings, Emirates NBD, ਅਤੇ Oaktree Capital ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ 'ਫਿਟ ਐਂਡ ਪ੍ਰਾਪਰ' (Fit and Proper) ਬੋਲੀਕਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, Emirates NBD ਹੁਣ RBL Bank ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੌੜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ Fairfax Financial, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ-ਨਕਦ (All-cash) ਆਫਰ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ Kotak Mahindra Bank ਮੁੱਖ ਖਿਡਾਰੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਕੋਟਕ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਦਾ ਮਾਮਲਾ
ਆਰਥਿਕ ਪੱਖੋਂ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਦੋ ਮੁੱਖ ਦਾਅਵੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ (Valuation) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫੀ ਫਰਕ ਹੈ। IDBI Bank ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 11.93 ਤੋਂ 13.8 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ 5 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਤੱਕ ਇਸਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪੀਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (Market Capitalization) ਲਗਭਗ ₹1.11 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, Kotak Mahindra Bank, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਬੈਂਕ ਹੈ, ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ 22.35 ਤੋਂ 22.4 ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪੀਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਲਗਭਗ ₹4.2 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ (Analysts) ਦਾ Kotak Mahindra Bank ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਪ੍ਰਾਈਸ ਟਾਰਗੇਟ (Price Target) ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ 22% ਦੇ ਅਪਸਾਈਡ (Upside) ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦੇ ਮੋਜੋ ਸਕੋਰ (Mojo Score) ਨੂੰ ਜਨਵਰੀ 2026 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ 'Buy' ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 'Hold' ਗ੍ਰੇਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਗਲੀ ਰਾਹ ਕੀ ਹੈ?
DIPAM ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਬੋਲੀਆਂ ਦਾ ਹੁਣ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਜੇਤੂ ਦਾ ਐਲਾਨ March 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ, FY26, ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ FY27 ਤੱਕ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅੰਤਿਮ ਬੋਲੀਕਾਰ ਅਤੇ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ March 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ (Regulatory) ਅੜਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।