ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ਡ ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ 5 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ **4 ਗੁਣਾ** ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਮਾਰਕੀਟ **₹18.6 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੈਗੂਲੇਟਡ ਲੈੱਡਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਹਿਮ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਮੁਕਾਮ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 5 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਹੁਣ ਅਸੰਗਠਿਤ (informal) ਸੈਕਟਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਵੱਧਦਾ ਰੁਝਾਨ
ਪਹਿਲਾਂ ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਦੀ ਮੰਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਰਗੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਕੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮੁਕਾਬਲਾ ਅਤੇ RBI ਦੀ ਨਜ਼ਰ
Muthoot Finance ਅਤੇ Manappuram Finance ਵਰਗੀਆਂ NBFCs ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ SBI, HDFC Bank ਅਤੇ Federal Bank ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਬੈਂਕ ਵੀ ਆਪਣਾ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ RBI ਦੇ LTV (Loan-to-Value) ਨਿਯਮਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਣ 'ਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੰਕੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲੀ ਚੁਣੌਤੀ ਨਵੇਂ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦੀ ਹੈ। ਅਜੇ ਵੀ 92% ਮਾਰਕੀਟ ਅਸੰਗਠਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਟਾਸਕ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅੱਗੇ ਰਹਿਣਗੀਆਂ ਜੋ ਘੱਟ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਗਾਹਕ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਗੀਆਂ।