ਭਾਰਤੀ ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਮਾਰਕੀਟ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੁਕਾਮ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ ਇਹ ਮਾਰਕੀਟ **₹18.6 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਪਰਸਨਲ ਲੋਨ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਿਟੇਲ ਐਸੇਟ ਕਲਾਸ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਇਹ ਉਛਾਲ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਵਿੱਤੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਕਰਜ਼ਿਆਂ (Personal Loans) ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਗਹਿਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਨਕਦੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਗ੍ਰੋਥ ਹੋਮ ਲੋਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਇਸ ਵਾਧੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਕੋਲੈਟਰਲ (Collateral) ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿੰਨੇ ਸੋਨੇ 'ਤੇ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਨ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੇ ਲੋਨ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਮੁਕਾਬਲਾ ਅਤੇ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ
ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ Muthoot Finance ਅਤੇ Manappuram Finance ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਬੈਂਕਾਂ, Tata Capital ਅਤੇ Aditya Birla Capital ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਾਫੀ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੈਂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਦਰਾਂ ਕਾਰਨ ਸਪੈਸ਼ਲਾਈਜ਼ਡ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
Reserve Bank of India (RBI) ਨੇ ਵੀ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 2025-26 ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ LTV ਲਿਮਿਟ ਅਤੇ Key Facts Statements (KFS), ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਕੰਪਲਾਇੰਸ ਖਰਚਾ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਵਧਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣੇ ਨਿਸ਼ (Niche) ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।