ਭਾਰਤ ਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਬੂਮ: ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਜ਼ੇ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਨਵੀਂ ਉਡਾਨ!

ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡਤੋੜ ਵਾਧਾ

ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਇੰਡਸਟਰੀ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਦਸੰਬਰ 2025 ਤੱਕ, ਕੁੱਲ Assets Under Management (AUM) ₹1.30 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 17% ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026 (FY26) ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ (Q3) ਵਿੱਚ, ਨਵੇਂ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਵਿੱਚ 36% ਦਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਉਛਾਲ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁੱਲ ਕਰਜ਼ੇ ₹20 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਇਸ ਵਾਧਾ ਦਰ ਨੂੰ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਅਤੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸੈਕਟਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੰਗ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦਾ ਵਧਦਾ ਦਬਦਬਾ

ਇਸ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਜ਼ਿਆਂ (secured lending) ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਰੁਝਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਹੁਣ ਨਵੇਂ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦਾ 34% ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 30% ਸਨ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ (Gold Loans) ਅਤੇ ਹੋਮ ਲੋਨ (Home Loans) ਇਸ ਗ੍ਰੋਥ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੀ AUM ਵਿੱਚ 48% ਦਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ₹10.6 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ₹3 ਲੱਖ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੇ ਛੋਟੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵੇਚੇ ਬਿਨਾਂ ਵੱਧ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਹੋਮ ਲੋਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ

ਹੋਮ ਲੋਨ ਸੈਗਮੈਂਟ ਨੇ ਵੀ ਸਥਿਰ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ AUM ₹41 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ 47.33% ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਟਾਇਰ-2 ਅਤੇ ਟਾਇਰ-3 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਹੋਮ ਲੋਨ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਕੁੱਲ ਹੋਮ ਲੋਨ ਵਾਲੀਅਮ ਦਾ 64% ਬਣਦੇ ਹਨ। ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ 2031 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦਾ ਹੋਮ ਲੋਨ ਬਾਜ਼ਾਰ USD 809.07 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ।

ਅਨਸਿਕਿਊਰਡ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਤ ਚਿੱਤਰ

ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਨਸਿਕਿਊਰਡ (unsecured) ਲੈਂਡਿੰਗ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵੀ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰਸਨਲ ਲੋਨ ਦੀ AUM 11% ਵਧ ਕੇ ₹15.4 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਡਿਊਰੇਬਲ ਲੋਨ 18% ਵਧੇ ਹਨ। ਟੂ-ਵੀਲਰ ਲੋਨ, ਜੋ ਕਿ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ NBFCs ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ₹1.8 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਂਡਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਅਤੇ AI-ਆਧਾਰਿਤ ਅੰਡਰਰਾਈਟਿੰਗ ਨੇ ਪਰਸਨਲ ਲੋਨ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੌਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਐਸੇਟ ਕੁਆਲਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ

ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਕਾਸ ਐਸੇਟ ਕੁਆਲਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੈ। ਨੈੱਟ 30+ ਡਿਫਾਲਟ ਦਰ (net 30+ delinquency) ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 3.9% ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 3.3% ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਨ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਅਦਾਇਗੀ ਵਿਵਹਾਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਰਿਸਕ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ 'ਤੇ ਫੋਕਸ

ਭਾਵੇਂ ਵਿਕਾਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਪਰ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਰਿਸਕ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਡਾਟਾ ਇਨਸਾਈਟਸ (data insights) ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰਿਸਕ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁੰਜੀ ਹਨ। ਅਨਸਿਕਿਊਰਡ ਸੈਗਮੈਂਟਸ, NBFCs ਦੀ ਵਧਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਰਲਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਪਵੇਗੀ।

ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ

ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਵਿਕਾਸ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, FY2026 ਲਈ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਿਸਥਾਰ ਲਗਭਗ 12% ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। NBFCs, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਿਟੇਲ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈਗਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ, ਬੈਂਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।