US Share Market: ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮੋਹ 'ਡਾਲਰ' ਵਾਲੇ ਸਟਾਕਾਂ ਵੱਲ, ਪਰ ਖ਼ਤਰੇ ਵੀ ਵੱਡੇ!

ਕੀ ਹੈ ਪੈਸੇ ਦੀ ਨਵੀਂ ਲਹਿਰ?

ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਘਰੇਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰੁਝਾਨ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਟੈਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਪੈਸਾ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸਟਰਕਚਰਲ ਗਰੋਥ (Structural Growth) ਦੀ ਭਾਲ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੁਣ ADRs ਦੀ ਬਜਾਏ ਫਿਨਟੈਕ ਐਪਸ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧੇ ਯੂਐਸ ਸਟਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਟਰੇਡਿੰਗ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਸੌਖਾ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਿਵੇਂ?

ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਕਈ ਕ੍ਰਾਸ-ਬਾਰਡਰ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੂਰੀ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੀ ਲਿਬਰਲਾਈਜ਼ਡ ਰਿਮਿਟੈਂਸ ਸਕੀਮ (LRS) ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ, ਆਮ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਡਾਲਰ-ਡਿਨੋਮੀਨੇਟਿਡ (Dollar-denominated) ਐਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੈਸਾ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਰੈਕਸ਼ਨਲ ਸ਼ੇਅਰਾਂ (Fractional Shares) ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨੇ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਸੌਖਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਛੋਟੀ ਰਕਮ ਨਾਲ ਵੀ Nvidia ਜਾਂ Microsoft ਵਰਗੇ ਮਹਿੰਗੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ, ਇਸ ਸੌਖੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ। LRS ਰਿਮਿਟੈਂਸ 'ਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ 20% ਟੈਕਸ ਕਲੈਕਟਿਡ ਐਟ ਸੋਰਸ (TCS) ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕਰੰਸੀ ਅਤੇ ਰੇਟਿੰਗ ਦਾ ਹਿਸਾਬ

ਬਹੁਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਿਰਫ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਰਹੇ, ਬਲਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਦੇ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਸੱਟਾ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਰੰਸੀ ਹੈਜਿੰਗ (Currency Hedging) ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਦੋਂ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣਾ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਚੁਣਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ US ਟੈਕ ਸਟਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਕਸਰ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਖਰਚੇ ਅਤੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ

ਆਮ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਕਸਰ ਕਈ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਖਰਚਿਆਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵਾਇਰ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਫੀਸ, ਕਰੰਸੀ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦਾ ਘਾਟਾ ਅਤੇ ਉਪਰੋਕਤ TCS ਟੈਕਸ, ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹਨਾਂ ਫਿਨਟੈਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ, ਕਾਊਂਟਰਪਾਰਟੀ ਰਿਸਕ (Counterparty Risk) ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ SEBI ਦੁਆਰਾ ਰੈਗੂਲੇਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਘਰੇਲੂ ਬ੍ਰੋਕਰਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬ੍ਰੋਕਰਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮੱਸਿਆ ਜਾਂ ਲਿਕੁਇਡਿਟੀ (Liquidity) ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਥਿਤੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਕੋਲ Nasdaq ਵਰਗੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਯੀਲਡ (Yield) ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬਦਲਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।