Indian Banks ਨੇ Reserve Bank of India ਦੀ ਖਾਸ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਵਿੰਡੋ ਰਾਹੀਂ **$127.226 ਬਿਲੀਅਨ** ਦੀ ਵੱਡੀ ਰਾਸ਼ੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਫਾਰੇਕਸ ਰਿਜ਼ਰਵ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਫੰਡਿੰਗ ਅਤੇ RBI ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ Reserve Bank of India ਦੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸਵੈਪ ਵਿੰਡੋ ਰਾਹੀਂ $127.226 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਜੁਟਾ ਕੇ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 8 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਇਹ ਵਿੰਡੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ 31 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਆਕਰਸ਼ਕ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ
ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ 6% ਤੋਂ 7.5% ਤੱਕ ਦੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕੁਝ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ $1 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ 'ਤੇ 19 ਗੁਣਾ ਤੱਕ ਦਾ ਲੀਵਰੇਜ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। RBI ਨੇ ਇਸ ਫੰਡ ਨੂੰ Cash Reserve Ratio (CRR) ਅਤੇ Statutory Liquidity Ratio (SLR) ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਰੰਸੀ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਹੈਜਿੰਗ (Hedging) ਦਾ ਖਰਚਾ ਵੀ ਖੁਦ ਚੁੱਕਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਗਈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ: ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਦਬਾਅ
ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਫੰਡ ਭਾਰਤ ਦੇ ਫਾਰੇਕਸ ਰਿਜ਼ਰਵ ਲਈ $136.377 ਬਿਲੀਅਨ (ਕੁੱਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਉਧਾਰ ਸਮੇਤ) ਦਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਫਰ ਬਣੇਗਾ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਫੰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹਿੰਗਾ ਵਿਆਜ ਦੇਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬੈਂਕ ਇਸ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਉੱਚ-ਮੁਨਾਫੇ ਵਾਲੇ ਐਸੇਟਸ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ Net Interest Margin (NIM) 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਕ ਆਪਣੇ ਅਗਲੇ ਕੁਆਰਟਰਲੀ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।