ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਆਡਿਟ ਫਰਮਾਂ ਹੁਣ ਮੈਨੂਅਲ ਚੈਕਿੰਗ ਛੱਡ ਕੇ AI ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। KPMG Clara ਅਤੇ Deloitte Omnia ਵਰਗੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਆਡਿਟਿੰਗ ਦਾ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਚਿਹਰਾ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਆਡਿਟਿੰਗ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਿਲਕੁਲ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਆਡਿਟ ਫਰਮਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੈਂਪਲ ਦੇਖ ਕੇ ਕੰਮ ਚਲਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ AI ਏਜੰਟ ਪੂਰੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਲੈਜਰ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਲਤੀਆਂ ਫੜਨੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸਕ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਫਰਮਾਂ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹਨ:
- Deloitte: ਆਪਣੇ 'Omnia' ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਰਾਹੀਂ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- KPMG: 'KPMG Clara' ਰਾਹੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਡੇਟਾ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- EY: ਲੱਖਾਂ ਜਰਨਲ ਐਂਟਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਨ ਲਈ AI ਨੂੰ ਸਕੇਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
2026 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਫਰਮਾਂ ਨੇ AI ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ ਦਾ ਡਰ
National Financial Reporting Authority (NFRA) ਅਤੇ CAG ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ AI ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਐਡਵਾਂਸ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਹ ਇਨਸਾਨੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇਕਰ AI ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਫਰਾਡ ਮਿਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਡਿਟਰ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅਹਿਮ ਰਿਸਕ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ 'AI Hallucination' (ਜਿੱਥੇ AI ਗਲਤ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ) ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਰਗੇ ਜੋਖਮਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। SEBI ਵੀ ਹੁਣ ਇਹ ਮੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ AI ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਰੱਖਣ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧੇਗੀ ਜੋ AI ਗਵਰਨੈਂਸ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਣ, ਅਤੇ ICAI ਵੀ ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਿਲੇਬਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।