ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਇਕੁਇਟੀ (PE) ਅਤੇ ਵੈਂਚਰ ਕੈਪੀਟਲ (VC) ਨਿਵੇਸ਼ ਨੇ ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ **46%** ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਅਤੇ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਕੁੱਲ ਡੀਲਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ।
ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਜ਼ੋਰ
ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਰਵਾਇਤੀ ਇਕੁਇਟੀ ਡੀਲਸ ਵਿੱਚ 2% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਕੇ ਇਹ $8.5 ਬਿਲੀਅਨ ਰਹਿ ਗਈਆਂ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਅਤੇ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੇ 182% ਦੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਉਡਾਣ ਭਰਦੇ ਹੋਏ $8.6 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਛੂਹ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਅਸਥਿਰ ਗ੍ਰੋਥ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਠੋਸ ਐਸੇਟਸ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਵੱਡੀਆਂ ਡੀਲਸ ਦਾ ਦਬਦਬਾ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁੱਲ ਡੀਲਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 9% ਘੱਟ ਕੇ 348 ਰਹੀ, ਪਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਕੁੱਲ ਵੈਲਿਊ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਰਹੀ। ਕੁੱਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ 76% ਹਿੱਸਾ ਸਿਰਫ਼ 36 ਵੱਡੀਆਂ ਡੀਲਸ ਤੋਂ ਆਇਆ। ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਮਿਸਾਲ KKR ਵੱਲੋਂ Medicover India ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ $1.4 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੈ।
ਮੁਨਾਫਾ ਵਸੂਲੀ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ
ਜਿੱਥੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਉਣ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਐਗਜ਼ਿਟ (Exit) ਦੇ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਡਿਵੈਸਟਮੈਂਟ (Divestments) 24% ਘੱਟ ਕੇ $10.4 ਬਿਲੀਅਨ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਵਧਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਦਰਾਂ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
RBI ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਾਹੌਲ
Reserve Bank of India (RBI) ਵੱਲੋਂ ਰੇਪੋ ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਦਾਅ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਸਪੱਸ਼ਟ ਮੁਨਾਫਾ ਦਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, NIIF Infrastructure Fund II ਦੀ $2 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਫੰਡਰੇਜ਼ਿੰਗ ਇਸ ਤਿਮਾਹੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਹਾਈਲਾਈਟ ਰਹੀ ਹੈ।