Mumbai ITAT ਨੇ ਟੈਕਸਦਾਤਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਨਵਾਂ ਘਰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਰੀਦਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ Section 54 ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੂਰੀ Capital Gains ਛੋਟ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ **₹55.48 ਲੱਖ** ਦੀ ਕੱਟੀ ਗਈ ਡਿਡਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ।
Income Tax Appellate Tribunal (ITAT), Mumbai ਨੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਦੇ ਡੀਡ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਨਾਲ Section 54 ਦੀ ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਵਿੱਚ ਮੁੜ-ਨਿਵੇਸ਼ (Reinvestment) ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਉਲਝਣਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਵਾਦ ਕੀ ਸੀ?
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਵੇਚ ਕੇ ₹1.10 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੈਸੇ ਸਾਰੇ ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਦੇ ਹੀ ਸਨ, ਪਰ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਵਾਈ ਗਈ। ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ₹55.48 ਲੱਖ ਦੀ ਛੋਟ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਸਾਂਝੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਛੋਟ ਵੀ ਅੱਧੀ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਦਾ ਤਰਕ
ITAT ਨੇ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸਲੀ ਮੁੱਦਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਡੀਡ 'ਤੇ ਕਿਸਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸਾ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ। ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਨੇ ਬੈਂਕ ਸਟੇਟਮੈਂਟਾਂ ਅਤੇ ਗਿਫਟ ਡੀਡ ਨਾਲ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੂਰਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ Capital Gains ਤੋਂ ਸੀ। ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ Income Tax Act ਦੀਆਂ Sections 27 ਅਤੇ 64 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਾਨੂੰਨ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਮੂਲ ਮਾਲਕ ਦਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਛੋਟ ਵੀ ਉਸੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਬਕ
ਇਹ ਕੇਸ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੈਕਸ ਬਚਾਉਣ ਲਈ 'ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਹਾਈਜੀਨ' ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸਾਂਝੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ:
- ਬੈਂਕ ਟ੍ਰੇਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੋ।
- ਪੈਸੇ ਦੇ ਸਰੋਤ (Source of Funds) ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖੋ।
- ਸਾਰੇ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੈਕਸ ਨੋਟਿਸ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।