ਘੁਟਾਲੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸੱਚ
ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, IDFC First Bank ਦੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਬ੍ਰਾਂਚ ਵਿੱਚ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 'ਓਲਡ-ਸਕੂਲ' ਮੈਨੂਅਲ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਘੁਟਾਲਾ ਉਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਫੰਡ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਗੜਬੜੀ ਨੋਟਿਸ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੈਂਕ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਚਾਰ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ KPMG ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਆਡਿਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਹੈ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸਖ਼ਤ ਜਵਾਬ
ਇਸ ਘੁਟਾਲੇ ਦੇ ਖੁਲਾਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਮਚ ਗਈ। IDFC First Bank ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ 20% ਤੱਕ ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੈਂਕ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵੈਲਿਊ ਵਿੱਚ ₹14,000 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਘਾਟਾ ਹੋਇਆ। ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਬੈਂਕ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ₹583 ਕਰੋੜ (ਮੂਲ ਧਨ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਸਮੇਤ) ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਗਵਰਨੈਂਸ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ
IDFC First Bank, ਜਿਸ ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ 32-36 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ AU Small Finance Bank (P/E 28-31) ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, AU Small Finance Bank ਦਾ ਰਿਟਰਨ ਆਨ ਇਕੁਇਟੀ (ROE) 12% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ IDFC First Bank ਦਾ ROE ਸਿਰਫ 4.2-4.3% ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਕ ਆਪਣੇ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਦੇ ਫੰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬੈਂਕ 'ਤੇ ਲਗਭਗ ₹4.4 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੀਆਂ ਕੰਟੀਨਜੈਂਟ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਵੀ ਹਨ।
RBI ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ
ਇਹ ਘੁਟਾਲਾ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਰਡ ਗਵਰਨੈਂਸ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਬੈਂਕਾਂ 'ਤੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਵੱਡੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਸੰਭਾਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੋਰ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। RBI ਗਵਰਨਰ ਸ਼ਕਤੀਕਾਂਤ ਦਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਗਲੀ ਰਾਹ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਟੁੱਟਿਆ ਹੈ, ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਹਨ। IDFC First Bank ਲਈ ਪ੍ਰਾਈਸ ਟਾਰਗੇਟ ₹62 ਤੋਂ ₹100 ਤੱਕ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਔਸਤ ₹79.43 ਹੈ। Nomura ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਘੁਟਾਲੇ ਦਾ FY26 ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ 20-28% ਤੱਕ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਹੁਣ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੰਟਰੋਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।