ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਹੜਕੰਪ ਕਿਉਂ?
IDFC First Bank ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਲਗਭਗ 20% ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਟਾਕ ਬੰਬੇ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (BSE) ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (NSE) ਦੋਵਾਂ 'ਤੇ ਲੋਅਰ ਸਰਕਟ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬੈਂਕ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਬ੍ਰਾਂਚ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਾਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲਗਭਗ ₹590 ਕਰੋੜ ਦੇ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਟਰੇਡਿੰਗ ਵਾਲੀਅਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਜਾਂਚ
ਇਸ ਘੁਟਾਲੇ ਦੇ ਖੁਲਾਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ IDFC First Bank ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਲਈ ਡੀ-ਇੰਪੈਨਲ (de-empaneled) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 4 ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ (suspended) ਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ KPMG ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਆਡਿਟ (forensic audit) ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਘੁਟਾਲੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੱਚਾਈ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (RBI) ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸਿਸਟਮਿਕ ਰਿਸਕ (systemic risk) ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਰਾਏ
ਇਹ ਕਥਿਤ ਘੁਟਾਲਾ, ਜਿਸਦੀ ਰਕਮ ਲਗਭਗ ₹590 ਕਰੋੜ ਹੈ, ਬੈਂਕ ਦੇ ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੇ ਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਫਿਟ (₹503 ਕਰੋੜ) ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਬੈਂਕ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਾਖ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। IDFC First Bank ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਾਈਸ-ਟੂ-ਅਰਨਿੰਗ (P/E) ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 45 ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਔਸਤ 14-20 ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਸ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਉੱਚ ਗ੍ਰੋਥ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਗਵਰਨੈਂਸ (governance) ਮੁੱਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਬੈਂਕ ਲਈ 'ਮੋਡਰੇਟ ਬਾਈ' (Moderate Buy) ਦੀ ਰੇਟਿੰਗ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਔਸਤ ਟਾਰਗੇਟ ਪ੍ਰਾਈਸ ₹90-₹97 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਬੈਂਕ ਲਈ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 39.2% ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਅਰਨਿੰਗ ਗ੍ਰੋਥ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ, ਇਸ ਗਵਰਨੈਂਸ ਵਿੱਚ ਖਾਮੀ ਅਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਰੁਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨਗੇ। ਬੈਂਕ ਲਈ ਗਬਨ ਹੋਏ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨਲ ਕੰਟਰੋਲ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੋਥ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ।