2026 BFSI Insight Summit ਵਿੱਚ Fintech ਆਗੂਆਂ ਨੇ AI-ਆਧਾਰਿਤ ਪੇਮੈਂਟਸ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਕਰਨਗੀਆਂ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ (Accountability) ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰੀ ਹੈ।
2026 BFSI Insight Summit ਵਿੱਚ Visa, Amazon Pay ਅਤੇ Juspay ਵਰਗੀਆਂ ਦਿੱਗਜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ AI-ਆਧਾਰਿਤ 'ਏਜੰਟਿਕ ਪੇਮੈਂਟਸ' ਦੇ ਭਵਿੱਖ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਉਹ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹਨ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਦਖਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੇਮੈਂਟ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਯਮ ਇਸ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਜਵਾਬਦੇਹੀ (Accountability) ਦਾ ਮੁੱਦਾ
ਪੈਨਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ AI ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਕੌਣ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋਵੇਗਾ? ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਧਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ AI ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਾਫੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਡਿਟ ਟ੍ਰੇਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਕੀਟ ਅਤੇ UPI
ਭਾਰਤ ਦਾ ਡਿਜੀਟਲ ਪੇਮੈਂਟ ਈਕੋਸਿਸਟਮ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ UPI, ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਹੁਣ RBI ਅਤੇ NPCI ਵੱਲੋਂ AI ਏਜੰਟਾਂ ਲਈ ਨਵੀਂ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੈਸਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਜਦਕਿ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨੂੰ ਰੁਟੀਨ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲੇ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣਾ ਹੀ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।