ਸਤੰਬਰ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FPIs) ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ **₹17,417 ਕਰੋੜ** ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਜ੍ਹਾ Bloomberg Global Aggregate Index ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡ ਰਿਟਰਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਵਾਧਾ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FPIs) ਨੇ ਸਤੰਬਰ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਦੌਰਾਨ Fully Accessible Route (FAR) ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਤੋਂ ₹17,417 ਕਰੋੜ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਗਈ ਭਾਰੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਮੂਡ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਦਾ ਅਸਰ
ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ Bloomberg Global Aggregate Index ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅੱਗੇ ਪਾਉਣਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਜਲਦੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੈਸਾ ਆਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਵਧਾਈ ਗਈ, ਪੈਸਿਵ ਫੰਡਾਂ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਘੱਟ ਗਿਆ।
ਗਲੋਬਲ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
ਸਿਰਫ਼ ਇੰਡੈਕਸ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਟਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡ (US Treasury Yields) ਦਾ ਵਧਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡਾਂ 'ਤੇ ਰਿਟਰਨ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਉੱਭਰਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ (Emerging Markets) ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਡਾਲਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵਧੇਰੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੇ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕੀ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਕਾਸੀ ਹੈ?
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਕੁੱਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਨਿਕਾਸੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤੇਜ਼ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸੁਧਾਰ (Correction) ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਇੰਡੈਕਸ ਬਾਰੇ ਨਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਫੰਡਾਂ ਦਾ ਵਹਾਅ ਮੁੜ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।