Enforcement Directorate (ED) ਨੇ ਐਡਵੋਕੇਟ ਰਾਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੂੰ **₹28,000 ਕਰੋੜ** ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਾਈਬਰ ਫਰਾਡ ਅਤੇ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਰੋਹ 'ਡਿਜੀਟਲ ਅਰੈਸਟ' ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੈੱਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪੈਸੇ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਦਾ ਸੀ।
Enforcement Directorate (ED) ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਐਡਵੋਕੇਟ ਰਾਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਾਧਿਆਏ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਂਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਕੁੱਲ ਰਕਮ ₹28,000 ਕਰੋੜ ਦੇ ਕਰੀਬ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਇਹ ਨੈੱਟਵਰਕ?
ਇਹ ਗਿਰੋਹ 'ਡਿਜੀਟਲ ਅਰੈਸਟ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਖਤਰਨਾਕ ਸਕੈਮ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਠੱਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੱਸ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ-ਧਮਕਾ ਕੇ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਜਾਂਚ ਜੂਨ 2025 ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਦਰਜ ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੀੜਤ ਨਾਲ ₹2.60 ਕਰੋੜ ਦੀ ਠੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਇਸ ਕਾਲੇ ਧਨ ਨੂੰ ਖਪਾਉਣ ਲਈ, ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ 400 ਮਿਊਲ (mule) ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਰਤੇ, ਜੋ ਕਿ ਟ੍ਰੈਵਲ, ਕਮੋਡਿਟੀ ਅਤੇ ਫਾਰੇਨ ਐਕਸਚੇਂਜ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸ਼ੈੱਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਸਨ।
ਅੰਗੜੀਆ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਖੇਡ
ਆਰੋਪ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਾਧਿਆਏ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਫਰੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਲ੍ਹਵਾਉਣਾ ਸੀ। ਉਹ ਇਸਦੇ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਪੈਸਾ 'ਅੰਗੜੀਆ' ਸਿਸਟਮ—ਜੋ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਨਕਦੀ ਭੇਜਣ ਦਾ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ—ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ED ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੌਣ ਹਨ ਅਤੇ ਲੁੱਟੇ ਗਏ ਪੈਸੇ ਕਿੱਥੇ ਗਏ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 160 ਤੋਂ ਵੱਧ FIR ਅਤੇ 300 ਪੀੜਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਰਜ ਹਨ।
