ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ DICGC ਵੱਲੋਂ ਸਿਰਫ **₹5 ਲੱਖ** ਤੱਕ ਦਾ ਹੀ ਬੀਮਾ (Insurance) ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਮੂਲਧਨ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਰਕਮ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ (FD) ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕਿੰਨੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਲੈਂਦੀ ਹੈ? Deposit Insurance and Credit Guarantee Corporation (DICGC) ਸਿਰਫ਼ ₹5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦਾ ਬੀਮਾ ਕਵਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਬੈਂਕ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਰੱਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇਹ ਸੀਮਾ ਤੱਕ ਹੀ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਮਿਲਣਗੇ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਮ੍ਹਾ ਰਕਮ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਹੋਵੇ।
ਐਗਰੀਗੇਟ ਨਿਯਮ (The Aggregate Rule)
ਇਹ ₹5 ਲੱਖ ਦੀ ਲਿਮਿਟ ਤੁਹਾਡੇ ਇੱਕ ਖਾਤੇ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਖਾਤਿਆਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਜੋੜ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੇਵਿੰਗ ਅਕਾਊਂਟ, ਕਰੰਟ ਅਕਾਊਂਟ, ਰੈਕਰਿੰਗ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਅਤੇ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਕੋ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ₹2-2 ਲੱਖ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵੱਖਰੀਆਂ FD ਹਨ, ਤਾਂ ਕੁੱਲ ₹6 ਲੱਖ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਰਫ ₹5 ਲੱਖ ਹੀ ਮਿਲਣਗੇ।
ਵਿਆਜ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਰਕਮ ਨੂੰ ਗਿਣਦੇ ਹਨ, ਪਰ DICGC ਦੀ ਲਿਮਿਟ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਮੂਲਧਨ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਮਿਲਿਆ ਵਿਆਜ (Interest) ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਜ ਜੁੜਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਜਮ੍ਹਾ ਰਕਮ ₹5 ਲੱਖ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੁੱਲ ਬੈਲੇਂਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸਮਾਰਟ ਡਾਇਵਰਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ (Smart Diversification)
ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਰਕਮ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਹਰ ਬੈਂਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਖਰੀ ₹5 ਲੱਖ ਦੀ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਲਿਮਿਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਬੈਂਕ DICGC ਦਾ ਰਜਿਸਟਰਡ ਮੈਂਬਰ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।