ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਰਿਪੇਮੈਂਟ (Repayment) ਦਾ ਸੰਕਟ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। Bajaj Finance ਨੇ ਵੱਧ ਰਹੀ ਡਿਫਾਲਟਿੰਗ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਰਟ-ਟਰਮ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ Piramal Finance ਨੇ ਵੀ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਹੈ।
ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਸੈਕਟਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਹੁਣ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵੱਡੀਆਂ NBFCs ਜਿਵੇਂ ਕਿ Bajaj Finance ਅਤੇ Piramal Finance ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੈਡਿੰਗ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ (Lending Standards) ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਰਜ਼ਾ ਮੋੜਨ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਸੁਸਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
Bajaj Finance ਦਾ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ
Bajaj Finance ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਰਟ-ਟਰਮ ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ-ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਟੇਜ 2 ਅਤੇ ਸਟੇਜ 3 ਦੇ ਐਸੇਟਸ (ਜੋ 30 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ overdue ਹਨ) ਵਿੱਚ 15 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਇੱਕ ਅਲਰਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਹੁਣ ਵਧੇਰੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਜਾਲ (Debt Trap)
Piramal Finance ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਾਹਕ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ੇ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਕਰੀਬ 35% ਗਾਹਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ੇ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਹਾਲਤ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਅੰਕੜੇ
ਅਗਸਤ 2026 ਤੱਕ ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ 83% ਵਧ ਕੇ ₹5.6 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ NBFCs ਦਾ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ 69% ਵਧ ਕੇ ₹3.6 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ₹4.7 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਦੇ ਲੋਨ ਉਹਨਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ 90 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਡਿਫਾਲਟਰ ਸਨ।
ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation) ਅਤੇ RBI ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਬੈਲੇਂਸ ਸ਼ੀਟਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮੈਨੇਜ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੀ ਇਹ ਡਿਫਾਲਟ ਲੈਵਲ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰੁਕੇਗਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਧੇਗਾ, ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਆਰਟਰਲੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।