ਏਆਈ (AI) ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਆਰਥਿਕ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਡੀਪਫੇਕ (Deepfake) ਅਤੇ ਵੌਇਸ ਕਲੋਨਿੰਗ ਵਰਗੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ **$3.7 ਬਿਲੀਅਨ** ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖਰਚਾ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਹੈ।
ਡਿਜੀਟਲ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਤਰੀਕੇ
ਅਪਰਾਧੀ ਹੁਣ ਪੁਰਾਣੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ AI-ਜਨਰੇਟਿਡ ਹਮਲਿਆਂ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਸਤੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਠੱਗ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਲੋਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਅਲੀ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਪੈਸੇ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੇਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਲਈ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ
ਅੱਜ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਪੇਮੈਂਟ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਕੇ ਸਕੈਮਰਸ ਪੈਸੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੱਢ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਡਿਟੈਕਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। AI-ਚਾਲਿਤ ਬੋਟਸ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਨਸਾਨੀ ਟੀਮਾਂ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ
ਯੂਕੇ (UK) ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਇਹ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗਾਹਕ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਵਾਪਸ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। Deloitte ਵਰਗੀਆਂ ਫਰਮਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਨਿਯਮ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਖਰਚਾ (Operating Cost) ਵਧੇਗਾ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲਾਂ
ਜੋ ਲੋਕ ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਫਿਨਟੇਕ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ:
- ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਰਚਾ: ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਖਰਚਾ ਵਧਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਭਰੋਸਾ ਹੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ: ਜਿਹੜੇ ਬੈਂਕ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੇਣਗੇ, ਉਹੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਰਹਿਣਗੇ।