ਗਲੋਬਲ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਦਾ EV ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Brent crude oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਤਣਾਅ ਹੈ। ਇਸ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਈਂਧਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਦਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ (EVs) ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ (inquiries) ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਡੀਲਰਸ਼ਿਪਾਂ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਰਚ 2026 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪੈਸੰਜਰ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਮਾਰਚ 2025 ਦੇ ਕੁੱਲ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 85% ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ EV ਸੈਗਮੈਂਟ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ EVs ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੀਮਤ ਪੈਟਰੋਲ ਮਾਡਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 70-75% ਵੱਧ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੱਲਣ (running costs) ਦਾ ਖਰਚਾ 80% ਤੱਕ ਘੱਟ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਮਹਿੰਗੇ ਫਾਸਿਲ ਫਿਊਲ ਦੇ ਮਾਹੌਲ 'ਚ ਬਹੁਤ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਕੀਮਤ ਨੀਤੀ: EV ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਕ ਕੜੀ
ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਵਰਗੇ ਕਈ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਇਨਪੁਟ ਲਾਗਤਾਂ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ CNG ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨੀਤੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ EVs ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਰਥਿਕ ਲਾਭ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਦਯੋਗ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਗਲੋਬਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਤਾਂ ਇਹ ਕੀਮਤ ਸਥਿਰਤਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ EVs ਹੋਰ ਵੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਊਰਜਾ ਦੇ ਝਟਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ EV ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ।
Tata Motors ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਕਰਸ਼ਕ ਫਾਈਨਾਂਸਿੰਗ ਵਿਕਲਪ, ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊਤਾ (sustainability) ਬਾਰੇ ਵਧ ਰਹੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵੀ EVs ਦੀ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ: Tata Motors ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਰਾਈਵਲ
ਘਰੇਲੂ ਦਿੱਗਜ Tata Motors ਨੇ EV ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਪਰ, ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਹੈ। BYD, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਲੋਬਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਦੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਲਗਭਗ 130-140 ਬਿਲੀਅਨ USD ਦੇ ਮੁੱਲ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 21.72 ਹੈ। VinFast, ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਕ, ਨਕਾਰਾਤਮਕ P/E ਰੇਸ਼ੋ (-1.77 ਤੋਂ -65.0x) ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। VinFast 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਵਿਚਾਰ ਹਨ, ਕੁਝ ਇਸਨੂੰ 'Hold' ਅਤੇ ਕੁਝ 'Overweight' ਰੇਟਿੰਗ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਪ੍ਰਾਈਸ ਟਾਰਗੇਟ ਲਗਭਗ $6 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹਨ।
MG Motor India ਆਪਣੀ EV ਰਣਨੀਤੀ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਇਸਦੇ 70% ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਲੀਆ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਕਾਸ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। Tata Motors ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਰੇਂਜ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਜੋ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਅਵਧੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ 20.57x ਅਤੇ 51.30x ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੁੱਲ ਲਗਭਗ ₹1.55 ਲੱਖ ਕਰੋੜ (ਲਗਭਗ 18.5 ਬਿਲੀਅਨ USD) ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਆਊਟਲੁੱਕ
ICRA ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਆਟੋ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮੱਧਮ ਵਾਲੀਅਮ ਵਾਧਾ 3-6% ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੈਸੰਜਰ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ GST ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ 4-6% ਵਾਧੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਕਰੀ ਵਧੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਸਤੇ ਮਾਡਲਾਂ ਲਈ। ਪੈਸੰਜਰ ਅਤੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਸਰਵੇਖਣ 2026 ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਧ ਰਹੇ ਨਿਰਯਾਤ, EV ਯਤਨਾਂ ਅਤੇ GST ਸੁਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੰਭਾਵੀ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ EV ਦੀ ਮੰਗ ਜ਼ੋਰਾਂ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਵਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਈਂਧਨ ਦੀ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਰੋਕ ਦੀ ਟਿਕਾਊਤਾ (sustainability) ਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਗਲੋਬਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਖਪਤਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਬੋਝ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ EV ਦਾ ਕੀਮਤ ਲਾਭ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗਾ। VinFast ਦੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ ਸਟਾਕ ਇਸਦੀ ਵਿੱਤੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। BYD ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਪਰ ਚੀਨ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਗਲੋਬਲ ਵਪਾਰਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। Tata Motors ਨੂੰ ਇਸਦੇ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭਿੰਨਤਾ ਕਾਰਨ ਵੈਲਿਊਏਸ਼ਨ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬੈਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰਾਂ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ EV ਹਿੱਸਿਆਂ ਲਈ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸਥਿਰ ਜਾਂ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ EVs ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
