ਭਾਰਤੀ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਕਾਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਨਵੇਂ ਵਾਹਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਮੌਜੂਦਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਹੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਵੇਰੀਐਂਟ (Variants) ਲਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ (Options) ਦੀ ਗਿਣਤੀ **1,900** ਤੋਂ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਵੇਰੀਐਂਟ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਹੈ ਕਾਰਨ?
ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਖਰਚਾ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਨਵਾਂ ਕਾਰ ਮਾਡਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਖਰਚਾ ਅਤੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਪਰ, ਮੌਜੂਦਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਨਵਾਂ ਰੰਗ, ਨਵੇਂ ਫੀਚਰ ਜਾਂ ਵੱਖਰਾ ਇੰਜਣ (Powertrain) ਵਾਲਾ ਵੇਰੀਐਂਟ ਬਣਾਉਣਾ ਕਾਫੀ ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ੋਅਰੂਮਾਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਡੀਲਰਾਂ ਲਈ ਵਧਿਆ ਸਿਰਦਰਦ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਨੀਤੀ ਦੇ ਕੁਝ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਡੀਲਰਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਇੰਨੇ ਸਾਰੇ ਵੇਰੀਐਂਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਡੀਲਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਟਾਕ (Inventory) ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੋਦਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਮਕਾਜੀ ਪੂੰਜੀ (Working Capital) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਖਾਸ ਵੇਰੀਐਂਟ ਜਲਦੀ ਨਾ ਵਿਕੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਡੀਲਰਾਂ ਦੇ ਕੈਸ਼ ਫਲੋ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਦਾ ਖਤਰਾ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਾਰਜਿਨ (Margin) ਘਟਣ ਦਾ ਵੀ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਵੀਂ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿਰਫ ਵੇਰੀਐਂਟ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਾਰਾਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਕਾਰਾਂ ਵੇਚਣੀਆਂ ਪੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਲਾਂਚ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਘੱਟ ਕੇ ਲਗਭਗ 3.4% ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਵੇਰੀਐਂਟ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਵੇਰੀਐਂਟ ਕਿੰਨੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਵਿਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਸ 'ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਿਕਰੀ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਸ ਨਾਲ ਵੇਚਣ ਦਾ ਖਰਚਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫੇ ਦੀ ਮਾਰਜਿਨ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਡੀਲਰਾਂ ਦੇ ਇਨਵੈਂਟਰੀ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਮਾਰਜਿਨ ਬਾਰੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਜਾਂ ਅਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨਗੇ।
