UVs ਨੇ ਨੀਤੀਗਤ ਹੁਲਾਰੇ ਨਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਕਰੀ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੈਸੰਜਰ ਵਹੀਕਲ (PV) ਸੈਕਟਰ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 (FY26) ਦਾ ਅੰਤ ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ 4.64 ਮਿਲੀਅਨ ਡੋਮੇਸਟਿਕ ਵਿਕਰੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 7.9% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਨੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਮੰਗ 'ਚ ਰਿਕਵਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਯੂਟਿਲਿਟੀ ਵਹੀਕਲਜ਼ (UVs) ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਢਾਂਚਾਗਤ ਬਦਲਾਅ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ UVs ਅਤੇ ਸਪੋਰਟਸ ਯੂਟਿਲਿਟੀ ਵਹੀਕਲਜ਼ (SUVs) ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਲਈ UVs ਦੀ ਵਿਕਰੀ 11% ਵਧੀ, ਜਦਕਿ ਚੌਥੀ ਤਿਮਾਹੀ 'ਚ ਇਹ ਵਾਧਾ 20.1% ਰਿਹਾ। ਇਹ UVs ਦੀ ਮੰਗ 'ਚ ਹੋਇਆ ਵਾਧਾ, ਜੋ ਹੁਣ ਕੁੱਲ ਡੋਮੇਸਟਿਕ PV ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 65% ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਨੇ ਕੁੱਲ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਾਲੀਅਮ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪੈਸੰਜਰ ਕਾਰਾਂ (1.9%) ਅਤੇ ਵੈਨਾਂ (5.5%) 'ਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਮੂਲੀ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 0.91 ਮਿਲੀਅਨ ਯੂਨਿਟਸ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਯਾਤ (Exports) ਨੇ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ 'ਚ ਮੱਧ ਪੂਰਬ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਮੰਗ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਰਿਹਾ।
ਨੀਤੀਗਤ ਹੁਲਾਰਾ ਅਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਸਮਰੱਥਾ:
ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਸਮਰੱਥਾ 'ਚ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਹਿਯੋਗ ਮਿਲਿਆ। ਗੁਡਸ ਐਂਡ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਟੈਕਸ (GST) 'ਚ ਬਦਲਾਅ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ 'ਚ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ ਰੇਟ ਕੱਟਾਂ ਨੇ ਮਾਲਕੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਘਟਾਇਆ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਕੀਮਤ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਾਰਕ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਾਵਾਂ ਨੇ ਸਾਲ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ (H2) 'ਚ PV ਵਿਕਰੀ 'ਚ 16.7% ਦਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ, ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ (H1) 'ਚ ਦੇਖੀ ਗਈ 1.4% ਦੀ ਮਾਮੂਲੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਸੀ। FY2026 ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨੀਤੀਗਤ ਉਤੇਜਨਾ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਇਆ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਮੋਬਿਲਿਟੀ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ:
ਭਾਰਤੀ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਸੈਕਟਰ 'ਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਮੋਬਿਲਿਟੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਹੈ। FY2026 ਦੌਰਾਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ PV ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ 'ਚ 80% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਕੁੱਲ EV ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ 'ਚ EV ਪੈਠ (penetration) ਲਗਭਗ 8.5% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇਸ 'ਚ ਦੋ-ਪਹੀਆ EV ਸੈਗਮੈਂਟ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਕੁੱਲ EV ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 58% ਹਿੱਸਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗਲੋਬਲ ਲੀਡਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪੈਸੰਜਰ ਵਹੀਕਲ EV ਪੈਠ ਅਜੇ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਹੱਬ ਵਜੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨਿਰਯਾਤ 0.91 ਮਿਲੀਅਨ ਯੂਨਿਟਸ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 17.5% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੈ।
FY27 ਲਈ ਵਧਦੇ ਖਤਰੇ: ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤੀ:
ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤੀ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਸੈਕਟਰ FY2027 ਲਈ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ 'ਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ 'ਚ ਵਾਧਾ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਇੰਪੋਰਟ ਬਿੱਲ ਵਧਣ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਵਾਧਾ ਸਿੱਧਾ ਬਾਲਣ (fuel) ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ 'ਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਅਤੇ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਵਾਧਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੀਤੀਗਤ ਸੁਧਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਸਮਰੱਥਾ 'ਚ ਆਈ ਰਾਹਤ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਐਂਟਰੀ-ਲੈਵਲ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੇਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀਆਂ ICRA ਅਤੇ Crisil ਅਨੁਸਾਰ, FY2026 ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੇਸ ਇਫੈਕਟ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਜੋਖਮਾਂ ਕਾਰਨ FY2027 ਲਈ PV ਵਿਕਾਸ ਦਰ 3-6% ਤੱਕ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ UVs ਦੀ ਵਧਦੀ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤਤਾ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਲੀਆ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਰਕੀਟ ਸ਼ੇਅਰ 'ਚ ਬਦਲਾਅ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ Mahindra & Mahindra ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ Hyundai ਨੂੰ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ:
ਇੰਡਸਟਰੀ ਲੀਡਰ FY2027 ਲਈ ਸਾਵਧਾਨ ਆਸ਼ਾਵਾਦ ਜਤਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ 'ਚ ਨਵੀਨਤਾ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਜੋਖਮਾਂ 'ਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਸੰਭਾਵੀ ਵਾਧਾ, ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ 'ਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ ਅਸਥਿਰਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਮੁਨਾਫੇ ਅਤੇ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ICRA ਨੇ FY2027 ਲਈ ਹੋਲਸੇਲ ਵਾਲੀਅਮ ਗ੍ਰੋਥ ਨੂੰ FY2026 ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 3-6% ਦੀ ਰੇਂਜ 'ਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਇੰਡਸਟਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵਧੇ ਹੋਏ ਸਥਾਨਕਕਰਨ (localization) ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਇਨਪੁੱਟ ਲਾਗਤਾਂ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇਗੀ।