EV ਮੈਂਡੇਟ 'ਤੇ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ
ਕਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਏਅਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (CAQM) ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਪੈਨਲ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਲੀ-NCR ਵਿੱਚ 2030 ਤੱਕ ਸਿਰਫ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ (EV) ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਨੇ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟੀਚਾ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਯੋਗਦਾਨ (ਜੋ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਖੇਤਰ ਦੇ PM 2.5 ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਹੈ) ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿਟੀ ਗੈਸ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਰ ਅਤੇ ਕਾਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। Indraprastha Gas Ltd (IGL), ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿਟੀ ਗੈਸ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਨੇ ਇੱਕ 'ਡਿਊਲ ਪਾਥਵੇਅ' ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰੀ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਕੰਪਰੈਸਡ ਨੈਚੁਰਲ ਗੈਸ (CNG) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਦੋ-ਪਹੀਆ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਮੋਬਿਲਿਟੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। IGL ਇਹ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡੀਜ਼ਲ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ CNG ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਪੜਾਅਵਾਰ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ CNG ਦਾ ਪਰਟੀਕੂਲੇਟ ਮੈਟਰ (PM) ਉਤਸਰਜਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਸਿਟੀਗੈਸ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਐਂਟੀਟੀਜ਼ (ACE) ਨੇ ਵੀ CAQM ਨੂੰ CNG ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ, ਘੱਟ-ਉਤਸਰਜਨ ਵਾਲੇ ਈਂਧਨ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਅਤੇ EV ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ CNG ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦੇਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕਾਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਗਤੀ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਚਾਰਜਿੰਗ ਇਨਫ్రాਸਟ੍ਰਕਚਰ, ਗਰਿੱਡ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਫਾਈਨਾਂਸਿੰਗ ਇਕੋ-ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਗਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਲ-EV ਮੈਂਡੇਟ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
CNG ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਅਤੇ EV ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵੱਲ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, CNG ਅਜੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। IGL, ਜਿਸਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ ₹24,000 ਕਰੋੜ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਸਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, Gujarat Gas Ltd (GGL) ਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ ₹28,000 ਕਰੋੜ ਹੈ, ਪਰ P/E ਰੇਸ਼ੋ 24-25 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ। Mahanagar Gas Ltd (MGL) ਦਾ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਲਗਭਗ ₹11,900 ਕਰੋੜ ਹੈ ਅਤੇ P/E ਰੇਸ਼ੋ 11-12 ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ CNG ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ; CNG ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ PM ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 30% ਦੀ ਕਮੀ ਲਿਆਂਦੀ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਕਿ FAME, PLI, ਅਤੇ PM E-DRIVE ਸਕੀਮਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੀਤੀਆਂ EV ਅਤੇ ਚਾਰਜਿੰਗ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, CNG ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਦਾ ਵੀ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਟੀਚਾ 2030 ਤੱਕ 10,000 ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ। ਇੱਕ 2020 ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ 2020-2030 ਦੇ ਦੌਰਾਨ CNG ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਰਹੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ 2030 ਦੇ ਨੇੜੇ EV ਦੀ ਮਕਬੂਲਤਾ ਵਧੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ EV ਦੀ ਰਨਿੰਗ ਕਾਸਟ ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਇੰਟਰਨਲ ਕੰਬਸ਼ਨ ਇੰਜਣ (ICE) ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਇਸਦੀ ₹5-10 ਲੱਖ ਦੀ ਵੱਧ ਅੱਪ-ਫਰੰਟ ਲਾਗਤ, CNG ਕਿੱਟਾਂ (₹0.5-0.9 ਲੱਖ) ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ, CNG ਨੂੰ ਕੀਮਤ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਲਾਕ-ਇਨ ਜੋਖਮ
ਦਿੱਲੀ-NCR ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ EV ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਚਾਰਜਿੰਗ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 36,177 ਚਾਰਜਿੰਗ ਪੁਆਇੰਟਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ ਲਗਭਗ 8,998 ਹੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ 27,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 2030 ਤੱਕ 1.3 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਾਰਜਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸਦੇ ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ 300,000-400,000 ਚਾਰਜਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਦਰ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, IGL ਦਾ ਬਿਜ਼ਨਸ ਮਾਡਲ CNG 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ FY24 ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਵਿਕਰੀ ਵਾਲੀਅਮ ਦਾ 75% ਸੀ। EV ਦਾ ਵਾਧਾ CNG ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਮੱਧਮ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦਾ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ IGL ਦੀ ਆਮਦਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਵੀ ਹੈ ਕਿ CNG, ਇੱਕ ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਈਂਧਨ, ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਵੇਸ਼, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਕੰਬਸ਼ਨ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਫਸਾਉਣ ਦਾ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜ਼ੀਰੋ-ਟੇਲਪਾਈਪ-ਐਮਿਸ਼ਨ ਹੱਲਾਂ ਵੱਲ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ CNG, EV ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸਖ਼ਤ EV ਨੀਤੀਆਂ CNG ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਕੁਝ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। Nomura ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ CNG ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੁੰਬਈ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, IGL ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਜਤਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ CNG ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਨੁਮਾਨ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ EV 2030 ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਸੈਗਮੈਂਟਾਂ 'ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਬਦਬਾ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, CNG ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਫਾਇਦੇ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਮਤ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਫਲੀਟਾਂ ਲਈ, ਇਸਨੂੰ ਨੇੜੇ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਗੇ।