ਅਮਰੀਕੀ ਝੀਂਗਾ ਉਦਯੋਗ 'ਤੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਬੱਦਲ
ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਝੀਂਗਾ ਉਦਯੋਗ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ 'ਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 2021 ਤੋਂ 2023 ਦਰਮਿਆਨ Gulf shrimp ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ 50% ਤੋਂ ਵੱਧ ਘੱਟ ਕੇ $221 ਮਿਲੀਅਨ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ 2021 'ਚ $489 ਮਿਲੀਅਨ ਸੀ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਸਿਰਫ ਆਯਾਤ (imports) ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2023 ਵਿੱਚ Gulf shrimp ਦੀ ਔਸਤ ਕੀਮਤ $2 ਪ੍ਰਤੀ ਪਾਊਂਡ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਈ, ਜੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, Gulf 'ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਝੀਂਗੇ ਦਾ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਹਿੱਸਾ 1984 ਦੇ 28.7% ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ ਸਿਰਫ 4.5% ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਘਾਟੇ 'ਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨੌਕਰੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਖਾਲੀ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਝੀਂਗਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਭਾਰਤ ਦੇ Seafood Exports ਨੇ ਨਵੇਂ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਏ, ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਘਟੀ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਭਾਰਤ ਦਾ Seafood export ਸੈਕਟਰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਮਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 (FY25-26) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਕੁੱਲ Seafood exports ₹72,325.82 ਕਰੋੜ (US$ 8.28 ਬਿਲੀਅਨ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਰੋਜ਼ਨ ਝੀਂਗੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ US$ 5.51 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਸਰਕਾਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਵਾਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਲਾਗਤਾਂ ਕਾਰਨ ਸੰਭਵ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ Exporter ਬਾਜ਼ਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਝੀਂਗੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ 19.8% ਵੌਲਿਊਮ ਅਤੇ 14.5% ਕੀਮਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਵਪਾਰਕ ਕਦਮ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ 2024 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਝੀਂਗਾ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ 'ਕਾਊਂਟਰਵੇਲਿੰਗ ਸਬਸਿਡੀਆਂ' ਬਾਰੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਨਿਰਯਾਤ ਚੀਨ ਅਤੇ EU ਵਰਗੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤੀ ਝੀਂਗਾ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਟਰੇਡ ਰਿਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵ (USTR) ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਝੀਂਗਾ ਵਪਾਰ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ Section 301 ਤਹਿਤ 60 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਂਚ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। USTR ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਝੀਂਗਾ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਬਾਲਣ (fuel), ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ (equipment), ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ (infrastructure) ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਵਾਜਬ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਂਚ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਗੈਰ-ਵਾਜਬ ਜਾਂ ਭੇਦਭਾਵਪੂਰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀ ਇਹ ਅਮਰੀਕੀ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਜਾਂਚ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਟੈਰਿਫ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਵਪਾਰਕ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤਣਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਭਾਰਤੀ ਝੀਂਗਾ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਿਛਲੀਆਂ FDA ਰਿਫਿਊਜ਼ਲਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਝੀਂਗੇ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੈਲਮੋਨੈਲਾ (salmonella) ਜਾਂ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ (banned antibiotics) ਦਾ ਮਿਲਣਾ। ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ, ਤਾਂ ਇਕਵਾਡੋਰ (Ecuador) ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ (Vietnam) ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਵਧਾਇਆ। ਇਹ ਸਭ ਅਮਰੀਕਾ-ਭਾਰਤ ਝੀਂਗਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਵਪਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ Section 301 ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।
