ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 2026 ਦੇ ਖਰੀਫ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਸੋਇਆਬੀਨ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ **117.68 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ** ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਜੁਲਾਈ ਦੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਬਿਜਾਈ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਬਿਜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤੇਜ਼ੀ
2026 ਦੇ ਖਰੀਫ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਇਆਬੀਨ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਾਧਾ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। 31 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਕੁੱਲ ਬਿਜਾਈ 117.68 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2025 ਦੇ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ 118.52 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਿਰਫ਼ 0.70% ਦੀ ਮਾਮੂਲੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਿਕਵਰੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਜੁਲਾਈ ਭਰ ਹੋਈ ਚੰਗੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਰਕਬਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਖੇਤਰੀ ਰੁਝਾਨ
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੋਇਆਬੀਨ ਉਤਪਾਦਕ ਰਾਜ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਵਿੱਚ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਰਕਬਾ 2% ਵਧ ਕੇ 52.09 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 51.08 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਸੀ। ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਿਜਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 10% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ 2.79 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਤੇਲੰਗਾਨਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਰੁਝਾਨ ਦੇਖੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਪਣੇ ਬੀਜੇ ਹੋਏ ਰਕਬੇ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਰਾਜ ਅਜੇ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਹਨ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਜੋ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ 3.84% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਹ 46.56 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਿਹਾ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 5.48% ਅਤੇ 3.17% ਦੀ ਮਾਮੂਲੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਖਾਣਯੋਗ ਤੇਲ (Edible Oil) ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਆਹਾਰ (Animal Feed) ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਖੇਤਰੀ ਅੰਤਰ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰਾਂ ਲਈ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
ਫਸਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਸੋਇਆਬੀਨ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (SOPA) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਬੀਜੀ ਗਈ ਫਸਲ ਫੁੱਲ ਪੈਣ ਦੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਫੀਲਡ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਆਮ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵੈਜੀਟੇਟਿਵ ਵਿਕਾਸ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਦੀਨਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰਸਾਇਣਾਂ (Agricultural Chemicals) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਸਲ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜਿਆਂ ਜਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦੀ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਖਾਣਯੋਗ ਤੇਲ ਉਦਯੋਗ ਲਈ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੁੱਲ ਵਾਢੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਹੋਣਗੇ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਰਕਬਾ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅੰਤਿਮ ਉਤਪਾਦਨ ਅਗਸਤ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ। ਸੋਇਆਬੀਨ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਇਆ ਤੇਲ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂ ਆਹਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਮਾਰਜਨ ਦੀ ਵਿਜ਼ੀਬਿਲਟੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਅਕਸਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਸੀਜ਼ਨ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਗੀਦਾਰ ਫਸਲ ਦੇ ਦਾਣੇ ਭਰਨ (Pod-filling stage) ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ ਅੰਤਿਮ ਫਸਲ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ 'ਤੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਗੇ।