ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਛੋਟੇ ਚਾਹ ਬਾਗਵਾਨਾਂ (Small Tea Growers) ਨੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ (Pesticides) ਬਾਰੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ Tata Consumer Products (TCPL) ਅਤੇ Hindustan Unilever (HUL) ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਨਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਚਾਹ ਦੀ ਖਰੀਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਚਾਹ ਬਾਗਵਾਨਾਂ 'ਤੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਬੱਦਲ
ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਛੋਟੇ ਚਾਹ ਬਾਗਵਾਨ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। Tata Consumer Products Ltd (TCPL) ਅਤੇ Hindustan Unilever Ltd (HUL) ਵਰਗੀਆਂ ਚਾਹ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖਰੀਦ ਨਿਯਮ (Procurement Standards) ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਚਾਹ ਬੋਰਡ (Tea Board of India) ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਰੀਆਂ ਚਾਹ ਪੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਿਆਰ ਅਥਾਰਟੀ (FSSAI) ਦੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਚਾਹ ਦੇ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀਜ਼ਨ (Peak Production Season) ਦੌਰਾਨ, ਕਈ ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀ ਫਸਲ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਕੀ ਹੈ ਵਿਵਾਦ?
ਇਸ ਝਗੜੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ FSSAI ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਚ 2024 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ 6 ਖਾਸ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਚਾਹ ਬਾਗਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗਠਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ Confederation of Small Tea Growers Associations (CISTA), ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ FSSAI ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਸਾਇਣਾਂ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਸੀਮਾ (Minimum Residue Limits - MRLs) ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੂਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇੱਕ ਡਿਫਾਲਟ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸੀਮਾ (0.01 mg/kg) ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਥਾਨਕ ਜਾਂਚ ਸਹੂਲਤਾਂ (Testing Facilities) ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਤੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮ
ਬਾਗਵਾਨ ਹੁਣ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਸੈਂਪਲਿੰਗ (Regulatory Sampling) ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਰਵੇਲੈਂਸ ਸੈਂਪਲਿੰਗ (Surveillance Sampling) ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਕਿਸਾਨ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਮੋਨੋਕ੍ਰੋਟੋਫੋਸ (Monocrotophos) ਨਾਮਕ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਸਕੱਤਰੇਤ (West Bengal state secretariat) ਨਾਲ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਮੀਟਿੰਗ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਅਹਿਮ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਭਾਰਤੀ ਖਪਤਕਾਰ ਵਸਤੂਆਂ (Consumer Goods) ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ (Food Safety) ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨਿਯੰਤਰਣ (Quality Control) 'ਤੇ ਵਧ ਰਹੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। TCPL ਅਤੇ HUL ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਵੇਂ ਸਿਹਤ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਲਈ ਪਾਲਣਾ (Compliance) ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਉਤਪਾਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਛੋਟੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ (Supply Chain Volatility) ਵੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਗੇ ਕਿ ਕੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਸਖ਼ਤ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਖੇਤੀ ਦੀਆਂ ਅਸਲੀਅਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।